LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Cort Adeler

Rokin 91

Cor Adeler door hofschilder Jacob d Agar, ca 1700
Cor Adeler door hofschilder Jacob d Agar, ca 1700wikiwiki

Het Huis met de Adelaars werd in 1662 gebouwd voor de suikerbakkersfamilie Pelt voor dochter Anna Pelt en Cort Adeler. De adelaars aan de zijkanten van de topgevel verwijzen naar de achternaam van de schoonzoon.

Cort is in Brevik in Noorwegen geboren. Al jong verhuist hij naar de Republiek. Hij brengt zijn jeugd door in Hoorn en verhuist naar Amsterdam. Onder Maarten Tromp en brengt hij het tot vice-admiraal.

In 1645 neemt hij dienst bij de marine van Venetië, daar groeit hij uit tot zeeheld, nadat hij een hoofdrol speelde in de overwinning op de Turken. In 1661 komt hij terug naar Amsterdam en trouwt met Anna Pelt, de dochter van de rijke suikerbakker Hans Pelt.

Terwijl het huis nog gebouwd wordt, begint hij al te werken voor de Deense marine. Drie jaar later vertrekt hij naar Denemarken om daar, tegen een heel ruime beloning, de Deense marine op te bouwen naar Nederlands voorbeeld. Al snel wordt hij in de adelstand verheven als ridder Cort Adeler.

Ridder Cort Adeler breidt de Deense vloot uit met dertig schepen. Met zijn contacten in Amsterdam kan hij makkelijk aan de benodigde spullen komen. Adeler is met regelmaat in Amsterdam, soms voor maanden, en woont dan hier in het huis met de adelaars. Hij is hier als koninklijk afgezant en handelt ook voor zichzelf.

In Noorwegen en Denemarken is Cort Adeler een zeeheld, die zijn faam vooral te danken heeft aan de Deense schrijver Bernhard Severin Ingemann, die het met de waarheid echter niet al te nauw nam en Adelaer de Turkse opperbevelhebber Ibrahim Pasja met vlaggenschip en al gevangen liet nemen, iets wat nooit gebeurd is.

Cort Adeler, Karel van Mander, 1660-1665
Cort Adeler, Karel van Mander, 1660-1665wikiwiki
Anna Pelt
Anna Peltwikiwiki
het beeld van Adeler in de haven van Brevik
het beeld van Adeler in de haven van Brevikdigitalt museum

Gegevens van 7 november 2026.