LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Damrak Amstelmond

Damrak

drukte op de Amstel, detail van de kaart van Cornelis Anthonisz, 1544
drukte op de Amstel, detail van de kaart van Cornelis Anthonisz, 1544rijksmuseum

Oorspronkelijk was de Amstel hier vele breder dan nu, 35 tegen 100 meter. De rivier werd ingeklemt tussen twee dijken, de Warmoesstraat en de Nieuwendijk. Aan die dijken werden huizen gebouwd, waarvan de eigenaren steeds stukjes land aanplemden in de rivier. Op dat nieuwe land werden pakhuizen gebouwd en kwamen waterstoepen om boten te kunnen laden en lossen.

Begin 16e eeuw begon de stadsregering zich ermee te bemoeien. De eigenaren van de huizen langs de dijken werden verplicht om het land verder in te dijken, in ruil daarvoor mochten ze er op bouwen.

Op de beroemde vogelvluchtkaart van Cornelis Anthonisz uit 1544 is te zien dat er kade is aangelegd langs de westoever van de rivier. Eigenlijk de situatie zoals die nu nog steeds is. Aan de Warmoesstraatkant staan de achterhuizen tot aan het water, aan de Nieuwendijkkant is een doorlopende openbare kade.

Wat we nu kennen als het Damrak heette eeuwenlang Op 't Water, , terwijl het water zelf al wel Damrak werd genoemd . Pas in 1875 kreeg de kade de naam Damrak. In de jaren die volgende zijn er nog een aantal, niet uitgevoerde, plannen geweest om het hele Damrak te plempen.

Bron: Theo Bakker

Damrak tussen Nieuweburg en Oudebrug
Damrak tussen Nieuweburg en Oudebrugrijksmuseum
het Damrak naar het zuiden gezien met aan het eind de Vismarkt, Pieter van der Keere, 1616
het Damrak naar het zuiden gezien met aan het eind de Vismarkt, Pieter van der Keere, 1616beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.