LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Stadsbank van Lening

Oudezijds Voorburgwal 300

de Bank van Lening  door Herman Schouten, 1755
de Bank van Lening door Herman Schouten, 1755beeldbankbeeldbank

Op 29 april 1614 werd hier de Stadsbank van Lening gesticht. Met de bank bestreed de stad de particuliere pandjesbazen die vaak woekerrentes vroegen. Amsterdamse armen konden hier een stuk goedkoper geld lenen.

De pandjesbazen waren vooral Italianen uit Lombardije, Lombarden genoemd, vandaar de Lombardsteeg en de Lommerd. Toen de protestanten in 1578 de macht grepen probeerden zij de woekeraars te bestrijden, eerst met strenge regels, in 1614 met de Stadsbank van Lening.

De bank begon in één van de Turfpakhuizen, maar groeide al snel uit tot een groot complex tussen Oudezijds Voorburgwal en Nes. De bank kreeg ook verschillende hulpbanken in de stad. De maximumrente bij de Stadsbank was 16,25%, dat lijkt veel maar bij de woekeraars was dat snel 33% geweest.

De winst die de Stadsbank maakte ging naar de armenzorg in de stad. Maar de allerarmsten hadden niets aan de Stadsbank, je moest wel wat te belenen hebben. De Stadsbank bestaat nog steeds, gelukkig niet meer zo groot als in vroegere eeuwen.

Bron: Theo Bakker

Huys en Bank van Leeninge ofte Lombard, 1726
Huys en Bank van Leeninge ofte Lombard, 1726beeldbankbeeldbank
beleningsbriefjes
beleningsbriefjesstadsarchiefstadsarchief
zaal met in pand gegeven jassen, 1921-1924
zaal met in pand gegeven jassen, 1921-1924beeldbankbeeldbank

Gegevens van 7 november 2026.