LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Elsje Christiaans

Damrak

Elsje van de zijkant, ook Rembrandt, 1644
Elsje van de zijkant, ook Rembrandt, 1644public domain

Elsje Christiaans uit Jutland stapt hier ergens aan Op 't Water aan land in april 1644. Ze is in Amsterdam op zoek naar een betere toekomst net zoals duizenden anderen uit heel Europa.

Elsje neemt tijdelijk haar intrek bij een slaapvrouw vlakbij. Zij staan de emigranten op op te wachten op de steiger en bieden goedkope slaapplaatsen aan.

Een paar weken later, op de avond van 27 april, eist de slaapvrouw een daalder slaapgeld van Elsje, wat ze niet heeft. De volgende morgen om half acht begint de slaapvrouw opnieuw over het slaapgeld en dreigt haar spullen zolang in beslag te nemen. De vrouwen krijgen ruzie en de slaapvrouw gaat Elsje te lijf ging met een bezemsteel. Elsje pakt een bijl en slaat de slaapvrouw op het hoofd, die valt van de trap en blijft roerloos in de kelder liggen.

Elsje probeert nog te vluchten en springt het Damrak in, maar mensen die op de ruzie zijn afgekomen halen haar uit het water en brengen haar naar het Stadhuis, nu het Paleis op de Dam. Daar wordt Elsje opgesloten in de kerkers in de kelder.

Op 1 mei wordt Elsje ter dood veroordeeld, ze wordt op het schavot voor het Stadhuis gewurgd en haar lichaam wordt naar de Volewijck in Amsterdam-Noord gebracht en daar opgehangen samen met de bijl waarmee ze de slaapvouw heeft doodgeslagen.

Nog dezelfde dag heeft Rembrandt Elsje getekend. Rembrandt maakte uiteindelijk twee tekeningen; één van de voorkant en één van de zijkant van het tafereel. Tegenwoordig hangen beide tekeningen in het Metropolitan Museum of Art in New York.

Naast de tekeningen van Rembrandt is Elsje ook door Anthonie van Borssom getekend. Waarschijnlijk hing Elsje op het moment dat Van Borssom haar schilderde al enkele weken aan de paal waardoor haar lichaam naar beneden was verschoven.

Bron: Amsterdams vverleden

Galgenveld aan de rand van de Volewijk door Anthonie van Borssom, 1664
Galgenveld aan de rand van de Volewijk door Anthonie van Borssom, 1664public domain
het Galgenveld met toeschouwers en een koek en zopie tent, Gerrit Lamberts, 1816-1820
het Galgenveld met toeschouwers en een koek en zopie tent, Gerrit Lamberts, 1816-1820beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.