LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Elisabeth Bas: de vrouw van het sigarenbandje

Nes 25

Portret van Elisabeth Bas, Ferdinand Bol , ca. 1640 - ca. 1645
Portret van Elisabeth Bas, Ferdinand Bol , ca. 1640 - ca. 1645rijksmuseumrijksmuseum

Herbergierster Elisabeth Bas is vooral bekend geworden als de vrouw op de sigarenbandjes. Voor die sigarenbandjes werd een schilderij gebruikt waarvan lang gedacht werd dat het van Rembrandt was. "Het oude vrouwtje" werd het schilderij genoemd of "de moeder van Rembrandt".  Begin 20e eeuw werd duidelijk dat het geen Rembrandt is, het wordt nu toegeschreven aan Ferdinand Bol.

Tegenwoordig wordt er zelfs getwijfeld of de afgebeelde vrouw wel Elisabeth Bas is. Elisabeth was de vrouw van zeerover en zeeheld, Jochem Swartenhondt. Samen runden ze herberg de Prince van Orangien, hier aan de Nes. Elisabeth stond daar vaak alleen voor omdat haar man op zee was.

De herberg had een goede reputatie en het stadsbestuur liet hier belangrijke gasten overnachten, Elisabeth Bas stuurde daarvoor gepeperde rekeningen. Zij zou haar man twintig jaar overleven en de herberg ook na zijn dood succesvol voortzetten. De naam Prince van Orangien was toen al vervangen door de Swartenhondt.

Bron: huygens instituut

sigarendoos van het merk Elisabeth Bas
sigarendoos van het merk Elisabeth Basalf van beemalf van beem

Gegevens van 7 november 2026.