LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Anna van Gelder

Prins Hendrikkade 131

Anna van Gelder, Hendrick Berckman, 1668
Anna van Gelder, Hendrick Berckman, 1668wiki

Anna van Gelder was de derde vrouw van Michiel de Ruyter, beide eerdere vrouwen waren in het kraambed overleden. Ook Anna van Gelder had al een echtgenoot verloren toen ze met Michiel de Ruyter trouwde. Samen vestigden ze zich in 1652 in Vlissingen. Van de kinderen die ze kregen werden een dochter en een zoon volwassen.

Uit alles blijkt dat Michiel en Anna een hecht huwelijk hadden. Wanneer De Ruyter op zee was, schreef hij vaak meerdere malen per week aan zijn vrouw. Hij sprak haar in zijn brieven aan met ‘moeder’. Anna vergezelde haar man waar mogelijk, reisde met hem mee naar Den Helder of Hellevoetsluis om hem uit te zwaaien en stond hem bij terugkomst weer op te wachten.
br>Beiden hadden kinderen uit eerdere relaties en dat samengestelde gezin functioneerde goed. Anna's zoon Jan was de oogappel van Michiel. Engel de zoon van Michiel noemde Anna een voortreffelijke stiefmoeder.

Tijdens de vele reizen van Michiel de Ruyter regelde Anna alle financiële en notariële zaken. Als kapiteinsvrouw zal Anna gezorgd hebben voor de proviandering van zijn schip. Volgens de traditie binnen de zeevaart kreeg de kapitein een vast bedrag voor de aankoop van levensmiddelen voor zijn bemanning.

De kapiteinsvrouwen deden de inkopen. Dat was geen lichte taak, een schip als ‘De Zeven Provinciën’ telde al gauw een bemanning van 450 tot 500 zeelieden. Anna verdiende veel geld met de bevoorrading.

De boekhouding is bewaard gebleven die waarschijnlijk door haar was bijgehouden. Bij terugkomst van een reis waren vaak nog voorraden over en die werden thuis opgeslagen of verkocht. Zo is bekend dat in 1661 vaten met scheepsbrood, stokvis, boter en tabak in hun huis werden opgeslagen.

Michiel de Ruyter en Anna van Gelder waren bekend om hun eenvoud en sober gezinsleven. Anna deed zelf de was en ging zelf voor haar inkopen naar de markt. Bij een ruzie tussen Cornelis Tromp en De Ruyter riep Tromp dat Anna ‘haar man in alle gezelschappen blameerde’ met haar gedrag.

Anna overleefde haar man, ze werd op 24 februari 1687 bijgezet in de Nieuwe Kerk, in het praalgraf in de Nieuwe Kerk.

Bron: Huygens Instituut

Michiel Adriaenszoon de Ruyter en zijn familie, Juriaen Jacobsz, 1662
Michiel Adriaenszoon de Ruyter en zijn familie, Juriaen Jacobsz, 1662rijksmuseum
Anna van Gelder, Hendrick Berckman, ca. 1660
Anna van Gelder, Hendrick Berckman, ca. 1660rkd

Gegevens van 7 november 2026.