Scholtenburg

In 1728 liet Jan Agges Scholten, Heer van Aschat hier twee statige herenhuizen samenvoegen tot een imposant pand dat hij naar zichzelf liet noemen: Scholtenburg. Scholtenburg had een prachtig uitzicht over het IJ, alle eilanden en bouwwerken aan de waterkant waren er nog niet, hier begon het open water van het IJ met daarachter de Zuiderzee.

Even verderop op de Buitenkant (nu Prins Hendrikkade) stond de tabaksfabriek van Agges Scholten. Hij importeerde tabak van de slavenplantages in Brazilië en de West Indies en mengde die met de veel goedkopere Nederlandse tabak uit Utrecht en Gelderland. Het leverde hem een groot vermogen op.

Scholtenburg was niet alleen aan de buitenkant imposant, binnen waren verschillende stijlkamers die niet onderdeden voor een sjiek grachtenpand. Een deel van het interieur is in 1899 verwijderd en tentoongesteld in de voorloper van het Stedelijk Museum, daar waren een aantal historische stijlkamers opgebouwd. De interieurs verdwenen later in het depot. In 2019 is een deel van dat interieur teruggeplaatst in Scholtenburg.

Op de muren van Scholtenburg waren 'witjes' geschilderd. Dat zijn schilderijen die bedrieglijk echt op beeldhouwwerken lijken, een specialisme van Jacob de Wit, waar ze ook naar vernoemd zijn. Museum Willet-Holthuysen heeft nog een ‘witje’ uit het pand Scholtenburg, een verbeelding van de jacht.

Jan Agges Scholten had allerlei bijbanen, zo was hij oppercommissaris van de Walen, in die functie is het geschilderd door Jan Maurits Quinkhard in 1747.

Scholten was getrouwd met Pieternella Hoogenberg, voordat ze hier gingen wonen hadden ze een huis aan de Oudeschans, daar hebben ze aan de gevel medaillons laten aanbrengen met hun eigen portretten.