LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Gevelsteen met waterschip

Kalkmarkt 13

Binnenkant 51, door Reinier Vinkeles, 1765
Binnenkant 51, door Reinier Vinkeles, 1765beeldbank

Het hoekhuis Kalkmarkt 13/Binnenkant 51 komt uit 1649. Een eeuw later zat er een tabakswinkel in en zo is het ook twee keer getekend door Reinier Vinkeles. Op de luifel wordt reclame gemaakt voor Vanitas, een goede soort tabak uit Venezuela.

Op de tekeningen van Vinkeles is duidelijk een gevelsteen te zien, die steen leek verdwenen eind vorige eeuw, maar toen de pleisterlagen werden verwijderd bij een restauratie kwam een zwaar verweerde gevelsteen te voorschijn. Die gevelsteen zit nu binnen in het pand. Aan de gevel hangt een replica.

Op de gevelsteen staat een waterschip, daarmee werd water uit de Vecht naar Amsterdam gebracht. Het Amsterdamse water was te vervuild om te drinken of te gebruiken in een bierbrouwerij.

Een waterschip heeft een afsluitbaar gat in de bodem. Zodra het schip in het schone Vechtwater was ging de stop uit de bodem. Het waterschip werd dan volgeladen tot net onder de rand en zo teruggevaren naar Amsterdam. Daar werd met watergalgen het water weer uit het schip gehaald.

Het gekke is het jaartal op de steen, 1592, toen was het hier nog water, was het Waalseiland nog niet aangelegd. Hoogstwaarschijnlijk heeft één van de eerste bewoners de gevelsteen meegenomen van zijn vorige adres. Waar dat was weten we niet.

Bron: stadsherstel

Binnenkant 51, door Reinier Vinkeles, 1775
Binnenkant 51, door Reinier Vinkeles, 1775beeldabnk
het hoekhuis in 1969
het hoekhuis in 1969beeldbank
het hoekpand in 1863, Jacob Olie
het hoekpand in 1863, Jacob Oliewiki

Gegevens van 7 november 2026.