LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Panorama van de Haringpakkerstoren

Prins Hendrikkade

schets van het panorama vanaf de Haringpakkerstoren
schets van het panorama vanaf de Haringpakkerstorenbeeldbank

In de 19e eeuw waren geschilderde panorama's populair, Amsterdam werd vier keer zo geschilderd. Ze zijn allemaal verloren gegaan, alleen van het panorama vanaf de Haringpakkerstoren is een voorstudie bewaard gebleven. Dit panorama werd getoond in het Panoramgebouw op het Leidseplein.

De bezoekers staan in het midden en om hen heen is het Amsterdam van 1817 te zien. Napoleon was net verslagen en had Nederland berooid achtergelaten. Dat is te zien aan de relatief kleine schepen in de haven.

Op het panorama staan de huizen en de handel aan de Haringpakkerij (nu Prins Hendrikkade) van tonnen haring tot geschut. Rondom de Haarlemmersluis is het druk, er wordt in roeibootjes vis aangevoerd en op de kant staan marktkramen. Verderop de melkmarkt en de Houttuinen.

Meer naar rechts ligt het IJ, vol met scheepswerven. In het IJ liggen schepen, steigers en palenrijen, allerlei houten huisjes en de Nieuwe Stadsherberg uit 1662. Aan de overkant het oude Tolhuis en de torenspitsen van Noord-Hollandse dorpen. De stad strekt zich uit zover het oog reikt met een skyline vol torens en molens.

Het panorama werd onder andere op het Leidseplein tentoongesteld in een speciaal daarvoor gebouwd gebouw. De panorama's hadden veel te lijden van het steeds inpakken en oprollen en moesten vaak worden bijgeschilderd voor ze tentoongesteld konden worden.

Bron: ons amsterdam 2004, beeldbank

Panoramagebouw op de Plantage, 1883
Panoramagebouw op de Plantage, 1883beeldbank
panorama vanaf de Montelbaanstoren, Pieter Prevost, 1805
panorama vanaf de Montelbaanstoren, Pieter Prevost, 1805beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.