Kwab-stijl: de kan met deksel van Adam van Vianen

Op het verloren gegane gildestuk van Thomas de Keyser staan de overlieden van het goud- en zilversmedengilde met bijzondere voorwerpen in hun hand. Ze hebben gereedschappen, een zoutvat en een heel bijzondere kan vast.

De staande man rechts heeft nonchalant de beroemde kan met deksel van de Utrechtse edelsmid Adam van Vianen in zijn handen. De kan was ook in het begin van de 17e eeuw al zeer kostbaar en geldt als het hoogtepunt van de kwab-stijl.

De opdracht voor de kan kwam van het Amsterdamse gilde van goud- en zilversmeden. Zij vroegen Adam van Vianen om de kan te maken nadat zijn talentvolle broer Paulus plots was overleden.

Paulus gold als en buitengewoon bekwame edelsmid en hij ontwikkelde een fantasievolle, sierlijke vorm, de zogenaamde kwab-stijl. Als eerbetoon aan Paulus heeft Adam deze kan gemaakt. De kan is het hoogtepunt van de kwabstijl.

Op vele tientallen schilderijen figureert de kan. De kunstenaars konden de kan bekijken in de gildekamer hier aan de Bethlemsteeg en in de Oude Waag op de Dam, bij speciale gelegenheden werd de kan als gildebeker gebruikt.

In de decennia die volgenden was de kwab-stijl erg populair, niet alleen bij edelsmeden, maar ook bij houtsnijders en architecten kwamen de organische vormen terug. De kan van Adam van Vianen staat tegenwoordig in het Rijksmuseum.