Altijd is Kortjakje ziek

Altijd is kortjakje ziek kennen we nu als een braaf kinderliedje, maar de herkomst is heel anders.

De oudste teruggevonden voorloper komt van 1700 en heet 'Een nieuw lied, van Ragel Valderappus, eersaeme en seer secreete vrouw, zittende op 't raedhuys van de Markus brug'. Het is een lied over een jenever drinkende vrouw die mogelijk werkte bij de secreten, de publieke toiletten, onder de Markusbrug. De Markusbrug lag hier en verbond de Breestraat met het eiland Marken.

Kortjakje seer hups en fijn
Is de meeste tijd beschonken,
Kortjakje mag geen Brandewijn
Maer het moet Jenever zijn

Altijd is Kortjakje ziek,
Midden in de week en Zondags niet

Dan gaet zy haer hert versterken
Midden in de week wil zy niet werken,

Altijd is Kortjakje ziek.
Midden in de week en Zondags niet.

Kortjakje is vroeg opgestaen,
En zy is met radde kooten
Na de Markus brug gegaen,
De jongens volgden achter aen

Kortjakje mag geen Brandewijn,
Maer het moet Janever zijn,
Daer vond zy 't Raedhuys bescheten,
Dat kon Ragel niet op eeten,

Daerom is Kortjakje ziek,
Midden in de week en Zondags niet.

De bijnaam 'Kortjakje' wijst mogelijk op een armoedig geklede vrouw. Een jakje was een kledingstuk voor een vrouw, een bovenkleed. De naam Kortjakje werd vaker in volksliedjes gebruikt, meestal om een vrouwelijke dronkenlap mee aan te duiden.

Van het lied bestaan ook parodieën waarin Kortjakje als een vrouw van lichte zeden wordt voorgesteld. De melodie van dit oude volksliedje is anders dan het huidige kinderliedje en is gebaseerd op een oude Franse melodie.