LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Franscisca: een zwarte vrouw in Amsterdam

Valkenburgerstraat

een zwarte vrouw, Rembrandt, 1650-1651
een zwarte vrouw, Rembrandt, 1650-1651public domain

In de 17e eeuw lag hier de Markensteeg. In een kelderwoning 'Onder de Engel' woonde Francisca, een zwarte vrouw. In 1632 leefde zij met een groep anderen hier als vrije vrouw. Francisca speelde een leidende rol in deze groep.

Volgens de Portugese koopman Jeronymo Doria Dandrada, zou Francisca een ‘coppelaarster’ zijn, die ‘al de swarten die hier ter stede comen, aenhout in haer huijs, & die coppelt aen Swartinnen’. Ook uit de verklaring van Jorge Fernandes blijkt de leidende rol die Francisca speelde in de groep en in het vormen van een kleine gemeenschap: ‘dat oock dezelve Francisca in haer huijs verscheijde swarten en swartinnen ophoudt, haer doende trouwen & ontrouwen naer haer lust’.

Rembrandt woonde aan de overkant van de Jodenbreestraat, hij maakte verschillende tekeningen van zwarte mannen en vrouwen

Bron: Mark Ponte

de witte zwarte, Rembrandt, 1630
de witte zwarte, Rembrandt, 1630public domain
de Markensteeg in 1625
de Markensteeg in 1625beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.