LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Batavia

Prins Hendrikkade 175

de replica van de Batavia op het IJsselmeer
de replica van de Batavia op het IJsselmeerpublic domain

De Batavia is misschien wel het beroemdste schip dat hier op de Peperwerf is gebouwd. In 1628 werd het te water gelaten. En op 29 oktober van dat jaar vertrok het naar Batavia. Het schip had een kostbare lading met kisten vol met geld en juwelen om mee te handelen in Indië. Eén van de juwelen was een kostbaar stuk uit de Romeinse tijd, de Camee van keizer Constantijn de Grote.

Onderweg waren er al spanningen tussen opperkoopman Pelsaert en schipper Adriaen Jakobsz. De tocht ging moeizaam en de Batavia strandde op een Australisch rif.

Opperkoopman Pelsaert ging met een klein bootje hulp halen in Batavia. En dat was voor schipper Jakobsz het moment om een muiterij te beginnen. Hij oefende een waar schrikbewind uit en vermoorde veel bemanningsleden.

Na twee maanden keerde Pelsaert terug met hulp uit Batavia. Het lukte de opperkoopman om de opstandelingen te verslaan. Ze werden bijna allemaal terechtgesteld.

Twee van de jongste muiters werden vrijgelaten op het vasteland. Zij waren waarschijnlijk de eerste twee Europeanen in Australië. Hoe het met hen verder is gegaan is onbekend.

Pelsaert had duikers meegenomen uit Batavia en die slaagden erin om het belangrijkste deel van de lading te bergen. 11 van de 12 kisten vol geld konden geborgen worden, de juwelen waren door de muiters al uit het wrak gehaald.

In 1647 verscheen een boek over de muiterij, Ongeluckige Voyagie, van't Schip Batavia, Nae de Oost-Indien, het werd zeer populair. De Batavia is nagebouwd en die replica ligt in Lelystad. In het Western Australian Museum zijn wrakstukken van het vergane schip te zien. En de Camee van keizer Constantijn de Grote is nu te bewonderen in het Museum voor Oudheden in Leiden.

Bron: wiki

de muiters van de Batavia vermoorden bemanningsleden, illustratie uit Ongeluckige Voyagie, 1647
de muiters van de Batavia vermoorden bemanningsleden, illustratie uit Ongeluckige Voyagie, 1647public domain
wrakdelen van de Batavia
wrakdelen van de BataviaFreemantle Museum
zilveren rijksdaalders uit de Batavia
zilveren rijksdaalders uit de Bataviapublic domain
de Camee van Constantijn
de Camee van ConstantijnRijksmuseum voor Oudheden

Gegevens van 7 november 2026.