LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

bolwerk Rijsenhoofd

Prins Hendrikkade

zicht terug op Amsterdam vanuit het noordwesten, Rembrandt, 1840
zicht terug op Amsterdam vanuit het noordwesten, Rembrandt, 1840Britsh Museum

In 1585 begon Amsterdam ook het gebied buiten de stadsmuur te bebouwen. Om dat gebied te verdedigen werd er een wal met bolwerken aangelegd. Een aarden wal was inmiddels een betere verdediging geworden dan een muur door de opkomst van kanonnen.

Rijsenhoofd was het meest noordoostelijke bolwerk van die verdedigingswal. Op het bolwerk stond een molen, De Oranjeboom. Dit deel van de wal liep door tot de Amstel met vier vier bolwerken en één poort, de tweede Anthoniepoort. Rijsenhoofd is één van de weinige bolwerken waarvan de naam nog bekend is.

Aan de waterkant werd de stad afgesloten met een dubbele palenrij die vlakbij bolwerk Rijsenhoofd aansloot op de stadswal. Het bolwerk is een aantal keren getekend, onder andere door Rembrandt die vaak ging wandelen buiten de stad. Op één van die wandelingen heeft hij zijn uitzicht over de stad getekend.

bolwerk Rijsenhoofd in 1625
bolwerk Rijsenhoofd in 1625beeldbank
het bolwerk Rijzenhoofd, Anthonie Waterloo, 1592
het bolwerk Rijzenhoofd, Anthonie Waterloo, 1592beeldbank
bolwerk Rijsenhoofd, Jacob Stellingwerf, 1725-1727
bolwerk Rijsenhoofd, Jacob Stellingwerf, 1725-1727beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.