de Nachtwacht

Rembrandt schilderde de Nachtwacht toen hij pas hier woonde. Wanneer hij de opdracht precies kreeg is onbekend, maar het moet voor december 1640 zijn geweest, toen één van de geportretteerde schutters, Jan Claesz Leijdekkers, overleed.

De opdracht voor de Nachtwacht was één van zeven opdrachten voor verschillende schilders, allemaal voor de Groote Sael van de Kloveniersdoelen. De wanden van die Sael moesten helemaal bedekt worden door de schilderijen dus Rembrandt wist welke maat het schilderij moest hebben. In het voorjaar van 1642 was het schilderij af en kreeg het zijn plek in de Groote Sael van de Kloveniersdoelen.br>
Er is lang gedacht dat de Nachtwacht geschilderd is op een overdekte galerij op de binnenplaats van het huis hier aan de Jodenbreestraat. Maar uit recent onderzoek blijkt dat dat onwaarschijnlijk is.

Op de binnenplaats hadden sporen van de buitenlucht in de verf moeten komen, zoals een vliegje of wat stuifmeel. Die sporen zijn er niet en daarom wordt nu aangenomen dat het schilderij binnen is gemaakt. Dat kan dan bijna alleen in de bel-etage en dan hoogstwaarschijnlijk in de ruimte links van de deur, waar nu de kussenwand staat.

Rembrandt heeft het schilderij nooit een naam gegeven, in de Kloveniersdoelen werd het 'Officieren en andere schutters van wijk II in Amsterdam, onder leiding van kapitein Frans Banninck Cocq en luitenant Willem van Ruytenburch' genoemd. De naam Nachtwacht werd voor het eerst gebruikt in 1797. Het schilderij was toen door verkleuring zo donker geworden dat het leek dat het om een nachtelijke patrouille ging.

Pas na restauratie bleek dat het Rembrandt met de groep met daglicht heeft geschilderd. De naam Nachtwacht was toen al ingeburgerd. Oorspronkelijk was de Nachtwacht groter, toen het schilderij verhuisde naar het Stadhuis zijn aan de zijkanten en de bovenkant stroken afgesneden zodat het schilderij op een plek tussen twee deuren zou passen.