LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Hendrickje Stoffels

Jodenbreestraat 4

Hendrickje Stoffels (waarschijnlijk), Rembrandt, 1659
Hendrickje Stoffels (waarschijnlijk), Rembrandt, 1659Städler Museum

Hendrickje Stoffels is in 1626 in Bredevoort geboren. Als Hendrickje een jaar of twintig is, vertrekt ze naar Amsterdam en wordt ze dienstmeisje in het huis van Rembrandt. Die heeft op dat moment een seksuele verhouding met Geertje Dircx, het kindermeisje van Titus.

Met de komst van Hendrickje is die verhouding tussen Geertje en Rembrandt snel over en begint Rembrandt een relatie met de twintig jaar jongere Hendrickje. Geertje vertrekt daarop met ruzie uit de (Joden)Breestraat.

Hoogstwaarschijnlijk staat Hendrickje meerdere malen model voor de schilder. Bij geen van die schilderijen, etsen en tekeningen wordt zij met naam vermeldt waardoor het onzeker zal blijven of het model inderdaad Hendrickje is.

In het calvinistische Amsterdam is ongehuwd samenwonen niet toegestaan voor leden van de gereformeerde kerk. Hendrickje moet dan ook voor de kerkenraad verschijnen. Vanwege "hoererij" mag ze niet meer deelnemen aan het avondmaal. De kerkenraad kan Rembrandt niets maken, hij is geen kerklid. Hendrickje is al zes maanden zwanger als ze voor de kerkenraad verschijnt.

Eind 1654 wordt dochter Cornelia geboren, Rembrandt erkent zijn dochter ook al zijn ze ongetrouwd. In eerste instantie kan Rembrandt ook niet trouwen omdat hij dan de erfenis van zijn overleden vrouw Saskia Uylenburgh zou verspelen. Zelfs met dat geld had hij al genoeg financiële problemen.

Op het moment dat Titus in 1655 veertien werd, had hij wel kunnen trouwen, maar kennelijk wilde Rembrandt geen nieuwe verplichtingen aangaan. Dat hij hen daardoor allebei in opspraak bracht, kon hem blijkbaar niet schelen.

In 1656 gaat Rembrandt failliet en verhuizen Rembrandt, Titus, Hendrickje en Cornelia naar de Rozengracht. Om de schuldeisers op afstand te houden komt de kunstwinkel daar op naam te staan van Hendrickje en Titus, Rembrandt is bij hen in dienst.

Rembrandt is opvallend productief in die jaren, onderzoekers denken dta dat komt door Hendrickje. Zij organiseerde zijn leven voor hem en behoedde hem na zijn faillissement voor nog meer problemen.

In juli 1663 overlijdt Hendrickje, waarschijnlijk aan de pest. Ze is begraven in de Westerkerk.

Bron: wiki

Hendrickje Stoffels (waarschijnlijk), Rembrandt, 1659
Hendrickje Stoffels (waarschijnlijk), Rembrandt, 1659National Gallery
Hendrickje Stoffels (waarschijnlijk), Rembrandt, 1654
Hendrickje Stoffels (waarschijnlijk), Rembrandt, 1654National Gallery
Hendrickje Stoffels met dochter Cornelia, Rembrandt, 1656
Hendrickje Stoffels met dochter Cornelia, Rembrandt, 1656wiki

Gegevens van 7 november 2026.