LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Geertje Dircx

Jodenbreestraat 4

vrouw in bed (mogelijk Geertje), Rembrandt, 1645
vrouw in bed (mogelijk Geertje), Rembrandt, 1645Scottish National Gallery

Geertje Dircx was een jaar of dertig toen ze als kindermeisje in dienst kwam bij Rembrandt. Titus was toe net geboren en Saskia net overleden. Al snel begint Rembrandt een verhouding met Geertje die duurde tot 1649.

In die jaren schonk Rembrandt haar een aantal ringen van zijn overleden echtgenote Saskia. In mei 1649 kregen ze ruzie, waarschijnlijk als gevolg van Rembrandts liefde voor zijn huishoudster Hendrickje Stoffels. Geertje vertrok al snel uit het huis hier aan de (Joden)Breestraat en ging op Rapenburg wonen.

Geertje daagde Rembrandt voor de Commissarissen van Huwelijkse Zaken omdat hij haar een huwelijk had beloofd. Rembrandt stelde voor om de zaak te schikken, de ringen van Saskia terug te kopen en Geertje een jaarlijkse alimentatie te betalen van 160 gulden. Maar Geertje weigerde te tekenen, ze kreeg gelijk en een hogere alimentatie van 200 gulden. Maar zover kwam het niet.

Rembrandt verzamelde een aantal belastende verklaringen over het gedrag van Geertje en het lukte hem om haar op te laten sluiten in het Rasphuis in Gouda. Pas vijf jaar later kwam Geertje weer vrij, mogelijk vanwege haar slechte gezondheid. Waarschijnlijk overleed ze al een jaar later in Edam.

Van Geertje zijn geen afbeeldingen bekend, maar er zijn wel een aantal schilderijen en tekeningen waarvan gedacht wordt dat zij er op staat. Op de achterkant van de tekening 'vrouw in Noordhollands kostuum' staat de volgende tekst ‘de minnemoer van Titus soon van Rembrandt’, dat wijst sterk op Geertje.

Bron: wiki

herdenkingsplaat voor Geertje Dircx in Gouda
herdenkingsplaat voor Geertje Dircx in Goudapublic domain
Geertje Dircx (?), Rembrandt
Geertje Dircx (?), RembrandtBritish Museum
vrouw in Noordhollands kostuum, Rembrandt, 1636-1638.
vrouw in Noordhollands kostuum, Rembrandt, 1636-1638.Teylers Museum

Gegevens van 7 november 2026.