LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Beth Israel / Talmud Thora

Waterlooplein 131

synagoge Talmud Torah, Romeyn de Hooghe, 1675
synagoge Talmud Torah, Romeyn de Hooghe, 1675beeldbank

In 1618 stapt een groep Joden op bij de synagoge Beth Jacob aan de overkant van de Houtgracht. Zij vonden dat er te makkelijk met de Joodse wetten werd omgegaan.

Hier begonnen ze een nieuwe Joodse gemeente met een eigen synagoge, Beth Israël, het huis Israël. De gelovigen kochten het pakhuis van een suikerbakker en net als aan de overkant werd er een deel van een verdiepingsvloer uitgezaagd om een vrouwengalerij te maken. In de jaren erop koopt de synagoge ook de buurpanden op.

In 1639 verzoenen de verschillende joodse gemeenten zich met elkaar en gaan verder hier verder als Talmud-Torah. Doordat de buurpanden zijn opgekocht kan er hier een synagoge komen met een voorgevel van 27 meter breed.

In 1675 verhuisde de synagoge naar het Jonas Daniël Meijerplein, het pand hier op het Waterlooplein bleef in gebruik als feesthuis. Op 19de-eeuwse foto’s komt het nog steeds voor als ‘het Joodsch Bruiloftshuis’, het werd in 1931 gesloopt.

Bron: Theo Bakker

interieur van de Talmud Tora, Jan Veenhuysen, 1664
interieur van de Talmud Tora, Jan Veenhuysen, 1664rijksmuseum
de Houtgracht met links de synagoge Talmud Thora, Jan de Beijer, 1757
de Houtgracht met links de synagoge Talmud Thora, Jan de Beijer, 1757beeldbank
de Houtgracht met Talmud Thora rond 1870, Andries Jager
de Houtgracht met Talmud Thora rond 1870, Andries Jagerbeeldbank

Gegevens van 7 november 2026.