LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

ongedempte Nieuwezijds Voorburgwal

Nieuwezijds Voorburgwal

de nog ongedempte Nieuwezijds Voorburgwal in 1883
de nog ongedempte Nieuwezijds Voorburgwal in 1883beeldbank

Tot 1884 stroomde hier water. De Nieuwezijds Voorburgwal was ooit een riviertje dat uit het achterland naar het IJ stroomde. Toen Amsterdam omstreeks 1385 begon uit te breiden werden er nieuwe wallen aangelegd, de "voorburgwal" en later de "achterburgwal". Het riviertje werd een kanaal.

De Nieuwezijds Voorburgwal was een druk water met pakhuizen brouwerijen en markten. Dit was ook de plek waar de beurtschippers naar Zuid-Holland aanlegden. Op verschillende plekken waren bruggen over de Nieuwezijds, zoals hier tussen de Nieuwezijds Kolk en de Korte Kolksteeg. Onder de brug was een openbaar toilet.

In 1884 is de Nieuwezijds voorburgwal gedempt. Die demping was ook toen bepaald omstreden. Het was een schilderachtige gracht, rijk aan afwisseling en verschillend in breedte. Tegenstanders van demping probeerden de gemeenteraad op andere gedachten te brengen. En dan ging het niet alleen om stadsschoon dat aangetast zou worden. Voor de handel was vervoer over water belangrijk en tegenstanders vreesden ook voor de brandveiligheid, waar moest de brandweer water vandaan halen? Maar vooral de liefhebbers van de historische Amsterdamse binnenstad bleven de raad bestoken met argumenten. Na langdurige debatten werd besloten de gracht toch te dempen. Eind 1884 werd begonnen met de werkzaamheden. Verschillende kunstenaars hebben de Nieuwezijds Voorburgwal nog vastgelegd vlak voordat de gracht gedempt werd.

Bron: wiki

Nieuwezijds Voorburgwal voor de demping, met een zicht op de Nieuwezijds Kolk, Pieter Oosterhuis
Nieuwezijds Voorburgwal voor de demping, met een zicht op de Nieuwezijds Kolk, Pieter Oosterhuisbeeldbank
openbaar toilet onder de verdwenen brug tussen Nieuwezijds Kolk en Korte Kolksteeg, Pieter Veldhuyzen, 1853
openbaar toilet onder de verdwenen brug tussen Nieuwezijds Kolk en Korte Kolksteeg, Pieter Veldhuyzen, 1853beeldbank
De Nieuwezijds Voorburgwal 3-37 vlak voor de demping in 1884, JMA Rieke
De Nieuwezijds Voorburgwal 3-37 vlak voor de demping in 1884, JMA Riekebeeldbank

Gegevens van 7 november 2026.