LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Isaac Aboab da Fonseca rabbijn voor Brazilië

Waterlooplein 131

Isaac Aboab da Fonseca
Isaac Aboab da Fonsecapublic domain

Isaac Aboab da Fonseca is in 1642 opperrabbijn van de Talmud Thora als hij naar Recife in Brazilië vertrekt. Hij was de eerste rabbijn van de Amerikaas.

Recife is op dat moment een bruisende Hollandse handelsstad met een grote joodse gemeenschap. Brazilië is van 1630 tot 1654 een Nederlandse kolonie met godsdienstvrijheid voor iedereen.

Joden mochten in Brazilië beroepen uitoefenen die zelfs in het tolerante Amsterdam voor hen verboden waren: winkelier of ambachtsman. Dus trokken er honderden joden uit Amsterdam naar Brazilië. En rabbi Isaac Aboab da Fonseca volgde hen.

De synagoge van Recife was de eerste van heel Amerika, de mikwe, reinigingsbad, is door archeologen teruggevonden, net als een deel van de tegelvloer.

Toen de rabbi in Recife aankwam telde die joodse gemeenschap er al ruim 1500 leden. Veel van deze Joden deden het erg goed en zij voelden er weinig voor om na de val de Nederlandse kolonie in 1654 terug te keren naar Amsterdam. Een groot deel vertrok naar Suriname en startte daar slavenplantages.

Isaac Aboab da Fonseca kwam weer terug naar Amsterdam en werd opnieuw opperrabbijn.

Bron: Mariëlle Hageman

Isaac Aboab da Fonseca op 81-jarige leeftijd
Isaac Aboab da Fonseca op 81-jarige leeftijdpublic domain
synagoge Kahal zur Israel in Recife, de oudste van de nieuwe wereld
synagoge Kahal zur Israel in Recife, de oudste van de nieuwe wereldwiki

Gegevens van 7 november 2026.