LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Spinoza

Waterlooplein 207

Baruch Spinoza
Baruch Spinozapublic domain

Ongeveer hier moet het huis gestaan waar Baruch de Spinoza opgroeide. Het lag bij de hoek van de Houtgracht en de Leprozengracht vlakbij de Lazarussteeg, allemaal bestaan ze niet meer, Baruch Spinoza kwam hier wonen toen hij één jaar oud was.

Op de lagere school Ets Haim, waar hij als jongetje van vijf heenging, leerde hij Hebreeuws, Latijn en Grieks. Onderling spraken de Sefardische joden Spaans en Portugees en op straat sprak Baruch natuurlijk Hollands.

Op zijn 17e moest Spinoza in het bedrijf van zijn vader komen werken, maar in de avonduren volgde hij lessen en las alles wat hij in handen kon krijgen. Daardoor kwam hij in contact met de ideeën van denkers als Descartes en Hobbes.

Spinoza kwam daardoor in conflict met de Joodse leiders. Daarboven kwamen zakelijke problemen. Het bedrijf van zijn vader bleek veel schulden te hebben en Spinoza probeerde van die schulden af te komen door de erfenis niet te aanvaarden. Voor de Joodse handelaren was dit onbetrouwbaar en onacceptabel.

De zakelijke problemen en de geloofsconflicten samen zorgden er uiteindelijk voor dat er tegen Spinoza een heftige banvloek werd uitgesproken, die hem uit de Amsterdamse Joodse gemeenschap stootte.

Bron: despinoza.nl

Spinoza mogelijk rond 1665-1666
Spinoza mogelijk rond 1665-1666public domain
Ets Haim
Ets Haimbeeldbank cultureel erfgoed
Spinoza in discussie met Joodse schriftgeleerden, 1865
Spinoza in discussie met Joodse schriftgeleerden, 1865wiki

Gegevens van 7 november 2026.