Leprozenomgang op Koppertjesmaandag

Elk jaar op de eerste maandag na Driekoningen was het in de 16e eeuw koppertjesmaandag, een belangrijk onderdeel daarvan was de Leprozenomgang. Op die maandag (en de dag erop) mochten de leprozen door de stad trekken om aalmoezen op te halen.

Na de tocht kregen ze op maandag een maaltijd in het Gasthuis achter het Oude Stadhuis en op dinsdag in het Burgerweeshuis in de Kalverstraat.

In 1604 werd de leprozenomgang verboden. het zou te veel overlast geven, maar volgens andere bronnen wilde men de besmettelijke zieken niet meer in de stad. Nog een paar jaar maakten de leprozen een korte omgang om het leprozenhuis heen.

Koppertjesmaandag werd niet alleen door de leprozen gevierd, van ouds was het vooral een feest van de gilden. Overdag gingen de ambachtslieden langs de deuren, en met het opgehaalde geld werd ’s avonds een feestmaal aangericht.

Het schilderij van Adriaen van Nieulandt is geschilderd in 1633. De leprozenomgang bestond toen al ruim 30 jaar niet meer. Van Nieulandt kreeg de opdracht voor het schilderij van de regenten van het Leprozenhuis, zij wilden een herinnering aan de verdwenen omgang.