LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Leprozenhuis

Mr Visserplein

historiserende voorstelling van het Leprozenhuis, Jacob Stellingwerf, 1716-1725
historiserende voorstelling van het Leprozenhuis, Jacob Stellingwerf, 1716-1725beeldbank

Begin 15e eeuw werd hier een proveniershuis gesticht. Ouderen konden hier terecht, ze legde een bepaald bedrag in en kregen in ruil hun verdere leven kost en inkomen.

Vanaf 1490 werd het gebouw in gebruik genomen als Leprozenhuis. Het huis lag toen nog buiten de stadsmuren aan de Sint Antoniesdijk. Een veilige plek voor de opvang van besmettelijke zieken.

Alle inwoners van de stad die lepra kregen, moesten in het Leprozenhuis gaan wonen. Doordat de stad steeds verder groeide kwam het Leprozenhuis in 1593 binnen de muren te liggen. Verplaatsen was te duur, dus werden er muren omheen gebouwd om het van de rest van de stad af te zonderen.

Voor het Leprozenhuis aan de Breestraat werd een rijtje huizen gebouwd, de ingang naar het Leprozenhuis was via een poortje in de zijsteeg. Dat poortje staat tegenwoordig op de Sint Antoniesluis.

Weer een eeuw later waren er nog nauwelijks leprozen over in de stad en dus werd in 1609 besloten om de muren weer af te breken. Het Leprozenhuis werd weer voornamelijk een proveniershuis met zes of zeven dolhuisjes voor de opvang van "onnozelen" en "krankzinnigen". De huisjes waren bekend in de stad, er was een Amsterdamse uitdrukking "Hij moet in ‘t Lazerushuis" voor iemand die zich belachelijk gedroeg.

Begin 19e eeuw werden geen nieuwe "onnozelen" meer opgenomen en in 1860 werd besloten om ook het Leprozenhuis te sluiten. Het Leprozenhuis is gesloopt in 1867.

Bron: wiki

het Lazarushuis, Jacob van Meurs, 1663
het Lazarushuis, Jacob van Meurs, 1663beeldbank
de binnenplaats van het Leprozenhuis, Jan de Beijer, 1765
de binnenplaats van het Leprozenhuis, Jan de Beijer, 1765beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.