Ets Haim

Ets Haim, de Livraria Montezinos is de oudste actieve Joodse bibliotheek ter wereld, de bibliotheek bestaat al sinds 1616. De collectie bestaat uit 550 handschriften, de oudste komt uit 1282 en uit 30.000 gedrukte boeken van 1474 tot nu. Onderdeel van de verzameling is een groot aantal boeken over het Jodendom in de 17e en 18e eeuw.

Ets Haim begon als de bibliotheek van een seminarium aan de Houtgracht. Spinoza heeft daar nog les gehad. Nadat de banvloek tegen hem was uitgesproken is zijn naam doorgekrast op de leerlingenlijst. In 1675 verhuisde Ets Haim mee met de synagoge naar de huidige locatie

In de oorlog hebben de Duitsers een groot deel van de collectie geroofd en naar een onderzoeksinstituut in Frankfurt gebracht. Daar zou, als de uitroeiing van het joodse volk voltooid was, de joodse cultuur bestudeerd kunnen worden.

Enkele maanden na de bevrijding is deze collectie door het Amerikaanse leger voor het grootste deel teruggevonden en teruggebracht naar Amsterdam. In 1947 is de bibliotheek feestelijk heropend. Een deel van de collectie ligt tegenwoordig in Jeruzalem.