LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Portugese Synagoge

Jonas Daniël Meyerplein

de Portugese synagoge te Amsterdam, Emanuel de Witte, 1680
de Portugese synagoge te Amsterdam, Emanuel de Witte, 1680rijksmuseum

Halverwege de 17e eeuw werd de synagoge op de Houtgracht te klein en dus komt er een grotere synagoge, op dat moment de grootste ter de wereld.

De synagoge had eigenlijk in 1672 klaar moeten zijn, dat staat ook in het Hebreeuws boven de deur. Maar het rampjaar 1672 zorgde voor vertraging, net als een orkaan in 1674. Op 2 augustus 1675 kon de synagoge eindelijk worden ingewijd. Dat feest duurde acht dagen, net als de inwijding van de synagoge op de Tempelberg in Jeruzalem.

De Portugese synagoge is grotendeels nog ongewijzigd. Bij restauraties zijn slechts kleine aanpassingen aangebracht. Ook het interieur is nog origineel, net als de enorme koperen kaarsenhouders.

Wonderbaarlijk genoeg is de synagoge de oorlog vrijwel ongeschonden doorgekomen. Een brandwacht hield het gebouw in de oorlog in de gaten. Nazileider Aus der Fünten inspecteerde het gebouw om te kijken of het geschikt was als verzamelplek voor opgepakte Joden.

Nadat een jongen hem erop wees dat de ruiten niet verduisterd konden worden, koos Aus der Fünten voor de Hollandse Schouwburg. De synagoge werd vervolgens met rust gelaten door de Duitsers. Het gebouw is in de afgelopen decennia twee keer gerestaureerd.

Bron: Joods Amsterdam

de Portugese Synagoge te Amsterdam, Romeyn de Hooghe, 1675 - ca. 1725
de Portugese Synagoge te Amsterdam, Romeyn de Hooghe, 1675 - ca. 1725rijksmuseum
de Portugeesche Jode Synagoge, Gerrit Lamberts, 1816
de Portugeesche Jode Synagoge, Gerrit Lamberts, 1816beeldbank
de Portugese Synagoge, Herman Schouten, 1765-1770
de Portugese Synagoge, Herman Schouten, 1765-1770beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.