LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Oudezijds Huiszittenhuis

Waterlooplein 211

het Oude-Zyds-Huys-Sitten-Huys, Pieter Schenk, 1710
het Oude-Zyds-Huys-Sitten-Huys, Pieter Schenk, 1710beeldbank

Rond 1375 begon de stad met de hulp aan de armen. Daarvoor waren de armen afhankelijk van de kerken. Met de komst van de huiszittenmeesters veranderde dat, ze waren in dienst van de stad en regelden voedseluitdelingen.

De huiszittenmeesters gaven hulp aan armen die nog wel een huis hadden, zogenaamde huiszitters, vaak waren dat weduwen met kinderen. De voedselhulp was in eerste instantie in de Oude Kerk waar de huiszittenmeesters ook een kantoortje hadden.

Al snel was de aanloop te groot en in 1654 kregen de huiszittenmeesters een eigen gebouw aan wat toen het water van de Leprozengracht was. Het Huiszittenhuis was aan twee kanten omringd door water en is waarschijnlijk ontworpen door Willem de Keyser, de jongste zoon van Hendrick de Keyser.

De locatie lag voor de hand, want de pakhuizen naast het Huiszittenhuis waren al sinds 1610 in gebruik als opslag voor de huiszittenmeesters. Op de uitsnede uit de kaart van Berckenrode uit 1625 is te zien dat de ruimte tussen de pakhuizen en het Leprozenhuis dan nog leeg is. Op 20 december 1655 werd hier voor het eerst voedsel uitgedeeld.

Tot 1807 bleef het Huiszittenhuis in gebruik. Toen werd het samengevoegd met het Nieuwezijds Huiszittenhuis. Het gebouw werd achtereenvolgens de Stadsdrukkerij, het Rijksarsenaal en het kantoor van de Gemeentelijke Waterleidingen gevestigd. Sinds 1946 zit de Academie van Bouwkunst in het gebouw.

Bron: Amsterdam Monumentenstad

het Oudezijds Huiszittenhuis, Jan de Beijer, 1759
het Oudezijds Huiszittenhuis, Jan de Beijer, 1759beeldbank
het Oudezijds Huiszittenhuis te Amsterdam, Adolf van der Laan, 1735
het Oudezijds Huiszittenhuis te Amsterdam, Adolf van der Laan, 1735rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.