LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Grote Synagoge

Jonas Daniël Meijerplein

de Hoogduydtsche Joode Kerk, Pieter Schenk, 1710
de Hoogduydtsche Joode Kerk, Pieter Schenk, 1710beeldbank

Halverwege de 17e eeuw kwamen er steeds meer Joden uit Duitsland en Oost-Europa naar Amsterdam. Ze waren op de vlucht voor oorlog en vervolging en vonden een veilige plek in Amsterdam waar al een grote groep Portugese joden woonde. Beide groepen mengden nauwelijks.

De Joden uit Duitsland en het oosten van Europa waren vaak erg arm, onder de Portugese Joden waren ook rijke families. In de loop van de 17e en 18e eeuw nam het aantal Joden uit het oosten steeds verder toe. In 1671 stichten zij hier de Hoogduitse Synagoge of Grote Synagoge.

De Hoogduitse Synagoge was een bijzonderheid, elders in Europa was het ondenkbaar dat een gebouw zo openlijk herkenbaar was als synagoge. De toestroom van Joden naar Amsterdam was zo groot dat gebouw meteen al te klein was. Er naast en er achter werden al snel de Dritt Sjoel, de Obbene Sjoel en de Nieuwe Synagoge gesticht.

Het gebouw kwam zwaar beschadigd uit de Tweede Wereldoorlog, in de hongerwinter was een groot deel van het hout uit de Synagoge weggebroken. Het grootste deel van de bezoekers van de synagoge was vermoord door de nazi's. Daarom werd het gebouw aan de gemeente Amsterdam overgedragen en gerestaureerd naar de situatie in 1822. Tegenwoordig zit het Joods Museum in de verbonden ruimten van de Grote Synagoge en de drie andere synagogen.

Bron: Joods Cultureel Kwartier

de Deventer Houtmarkt met de Hoogduitse Synagoge, Gerrit Lamberts, 1816
de Deventer Houtmarkt met de Hoogduitse Synagoge, Gerrit Lamberts, 1816beeldbank
vergaderlokaal van de synagoge na de oorlog
vergaderlokaal van de synagoge na de oorlogpublic domain

Gegevens van 7 november 2026.