de 'Magere Compagnie'

Eén van de schilderijen die hier in de Voetboogdoelen hing was de Magere Compagnie van Frans Hals en Pieter Codde. Eigenlijk heet het schilderij: Schutters van wijk XI onder leiding van kapitein Reinier Reael. Het schilderij hing hoog in de zaal, dat is te zien aan de houding van de schutters, ze kijken op ons neer.

Haarlemmer Frans Hals kreeg in 1633 de opdracht voor het schilderij. Drie jaar later was het nog steeds niet af ondanks een aantal aanmaningen van de opdrachtgevers. Frans Hals moest op dat moment nog zeven schutters schilderen, Hals wilde dat de mannen naar zijn atelier in Haarlem zouden komen om geportretteerd te worden, maar dat vertikten de schutters.

Het conflict liep zo hoog op dat Amsterdammer Pieter Codde de opdracht kreeg om het schilderij af te maken. Hij schilderde gezichten van de zeven schutters aan de rechterkant.

De mannen op het schuttersstuk woonden allemaal in de nieuwe wijk XI, de Jodenbreestraat en omgeving. Kapitein Reinier Reael woonde daar, hij is de linker van de twee zittende mannen, naast hem zit luitenant Cornelis Michielsz Blaeuw, die ook de Jodenbreestraat woonde.

Helemaal links staat vaandeldrager Nicolaas van Bambeeck. Hij was de zoon van de rijkste man uit district XI. Op het moment van het schilderen was hij nog vrijgezel. Vaandeldragers moesten uit een rijke familie komen en vrijgezel zijn. Dat laatste was belangrijk omdat de vaandeldrager voorop liep, mocht hij geraakt worden en overlijden dan bleven er tenminste geen weduwe en kinderen achter. Van Bambeeck trouwde in 1638 met Agatha Bas en verhuisde naar de Kloveniersburgwal. Beiden zijn door Rembrandt geschilderd.

De bijnaam de magere compagnie komt uit de 18e eeuw. Het schilderij hing toen in het Stadhuis op de Dam. In een boedelbeschrijving staat dat de mannen: ‘zo dor en rank zijn dat men ze met recht de magere compagnie kan noemen’. Van die bijnaam is het schuttersstuk nooit meer afgekomen