Hoopvechten

In de week Sint Jacob (25 juni) veranderde de Nieuwe Brug elk jaar in een slagveld. Jongeren van beide zijden van de Amstel gingen elkaar dan met grof geweld te lijf.

De vijandigheid tussen beide Amsteloevers is eeuwenlang erg groot geweest en dat kwam in de week na 25 juni tot uitbarsting. De stad was dan het toneel van een massaal gevecht tussen de jongeren, waarbij beide partijen probeerden zich in te vechten in het stadsdeel van de tegenstander. Dit gebeurde op een neutrale plaats, vanaf de 15e eeuw de Nieuwe Brug over het Damrak. Daarbij stond de eer van het eigen stadsdeel op het spel, zoals bij de jaarlijkse palio in Siena.

Het hoopvechten was zeker geen schijngevecht. De jongeren trokken gewapend ten strijde en er vielen dan ook regelmatig doden. Hoe diep het hoopvechten was geworteld, blijkt uit de onmacht van het stadsbestuur tot in de 18e eeuw om een einde te maken aan dit volksgebruik, ondanks de vele verboden die er afgekondigd werden.

Van het hoopvechten zijn geen afbeeldingen bewaard gebleven. De prent is gemaakt door Jacob van der Heijden en beeld straatgevechten tussen studenten en stadswachten uit. Wel is er een veroordeling in het keurboek uit 1548. Op 14 augustus van dat jaar werd Elbert Bouwenszoon veroordeeld tot elf weken opsluiting ‘op bier ende broede’, bier en brood, omdat hij had meegedaan aan het hoopvechten.