Rembrandt ziet Hansken

Tijdens de kermis van 1637, op wat toen de Botermarkt heette, moet Rembrandt de olifant Hansken getekend hebben. Het werd één van zijn beroemdste tekeningen. Rembrandt tekende de olifant meerdere keren in zachte krijtschetsen.

Hansken was in de zomer van 1633 in Nederland aangekomen. Een VOC-schip nam hem mee als geschenk voor stadhouder Frederik Hendrik. Maar de stadhouder schrok van de onderhoudskosten van een olifant.

Hansken kwam in Amsterdam terecht in het glashuis Soop, tegen betaling was de olifant daar te zien, de opbrengst ging naar het aalmoezeniershuis en Duits gereformeerde kerk. Uiteindelijk kocht ondernemer Cornelis Jacobsz van Groenevelt de olifant voor circa twintigduizend gulden, net zoveel als een grachtenhuis.

Van Groenevelt dresseerde Hansken, uiteindelijk zou de olifant veertig kunstjes kunnen doen; trompetblazen, een pistool afvuren, maar ook schrijven. Bezoekers moesten betaalden om dit wonderdier te zien, met reclameplaten werden zij enthousiast gemaakt.

Tussen 1637 en 1655 trokken Van Groenevelt en Hansken door Europa, langs beurzen, kermissen en hoven in de Republiek, Duitsland, Denemarken, Zwitserland en Frankrijk. Als één van de eersten was Amsterdam aan de beurt in 1637.

Het zware reizende leven eiste uiteindelijk zijn tol. In oktober 1655 krijgt Hansken een ontstoken voorpoot in Florence. De olifant krijgt hevige koorts en op 9 november 1655 sterft Hansken tijdens een optreden op de Piazza della Signoria, de olifant is dan 25 jaar oud. Haar skelet is tegenwoordig in museum La Specola te zien.