LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Constatijn Ranst

Herengracht 527

de Nederlandse vestiging Deshima in de baai van Nagasaki, 1800-1825
de Nederlandse vestiging Deshima in de baai van Nagasaki, 1800-1825British Museum

Constatijn Ranst was VOC-koopman in Japan, hoofd van de VOC-post in Tonkin in China en directeur van de VOC-post in Hougly in Bengalen, het huidige Bangladesh. En daarmee maakte hij een fortuin. Terug in Amsterdam kocht hij dit huis op Herengracht 527, het buurhuis en een aantal pakhuizen in de stad.

De carrière van Ranst begint in 1662 als hij tweede man wordt in het Japanse Desjima. De Nederlandse handelspost op het eilandje is de enige verbinding tussen het afgesloten Japan en de rest van de wereld. De Nederlanders maken er grote winsten, maar moeten zich daarbij wel aan strenge Japanse regels houden.

Ranst maakt al snel carrière en na een jaar is hij het opperhoofd van de vestiging in Desjima. Eens per jaar moet hij op audiëntie bij de keizer 200 km verderop in Edo. Voor de rest mogen de Nederlanders het eiland niet af. Constatijn Ranst vindt het leven op Desjima erg zwaar

Vanaf september 1665 is Ranst hoofd van de VOC-post in Tonkin in Vietnam, hij is daar verantwoordelijk voor de inkoop van zijde, die vervolgens aan de Japanners wordt verkocht in Desjima. Bij uitzondering krijgt Constatijn Ranst toestemming om zijn vrouw mee te nemen naar Tonkin. Hij is inmiddels getrouwd met Hester Hartsinck.

In 1669 wordt Ranst directeur van de VOC-post in Hougly in Bengalen. De VOC handelt daar niet alleen in zijde, maar ook in opium en salpeter. Ranst probeert de corruptie in Hougly te bestrijden en doet dat met harde hand. Dat leidt uiteindelijk tot zijn val en in 1674 moet hij aftreden en keert hij steenrijk terug naar Amsterdam

Na het overlijden van zijn vrouw in 1683, keert hij nog eenmaal terug naar de Oost. In de jaren 1683-1684 is hij opnieuw opperhoofd in Japan. Om de communicatie met de Japanners te verbeteren probeert hij Japans te leren, onbekend is hoe goed zijn Japans uiteindelijk is. Eind 1687 keert hij definitief terug naar Amsterdam. De oost heeft hem rijk gemaakt.

Bron: de rijken van de republiek

kaart van Tonkin, Jan Luyken, 1681
kaart van Tonkin, Jan Luyken, 1681rijksmuseum
de VOC handelspost in Hougly, Hendrik van Schuylenburgh, 1665
de VOC handelspost in Hougly, Hendrik van Schuylenburgh, 1665rijksmusen

Gegevens van 7 november 2026.