Jan Asselijns

De bedreigde zwaan is zonder twijfel het beroemdste schilderij van Jan Asselijns. Hij schilderde het rond 1650, toen hij hier op Singel 286 woonde. Op het schilderij verdedigd een knobbelzwaan haar nest met eieren beschermd tegen een hond.

De zwaan staat voor zuiverheid en de hond voor het kwaad. Veronderstelt wordt dat met de zwaan raadspensionaris Johan de Witt wordt bedoeld, die zijn nest (Holland) beschermd tegen de vijand Engeland.

De bedreigde zwaan was in 1800 de eerste aankoop van de Nationale Konst-Gallery in paleis Huis ten Bosch, de voorloper van het Rijksmuseum. Het schilderij werd op de veiling van de collectie Gildemeester gekocht voor 100 gulden, een spotprijs volgens de directeur van de Konst-Gallery.

Asselijn schilderde ook de doorbraak van de Sint Antoniesdijk in maart 1651 en de brand van het stadhuis op de Dam in op 7 juli 1652, twee grote gebeurtenissen in zijn Amsterdamse jaren. Dat laatste schilderij heeft hij nog maar nauwelijks af als hij op 28 september 1652 overlijdt.