Johannes Hudde en de strijd tegen het water

Johannes Hudde is de man die Amsterdam een serieuze bescherming tegen het water gaf. Stormen, eb en vloed en vooral springtij zorgden met regelmaat voor problemen. Hudde kwam met een serie sluizen en dijken en verhoogde kades die het water van de Zuiderzee buiten moest houden. Buiten de stad zorgde hij voor overloopgebieden, als het water toch te hoog kwam, mocht daar de dijk doorbreken zonder dat de stad natte voeten kreeg.

Directe aanleiding was een storm die in 1675 drie novemberdagen over de stad raasde. De gevolgen waren rampzalig. In de Diemerzeedijk werden drie gaten geslagen en in de dijk tussen Muiden en Naarden ontstonden er elf. In Amsterdam liep het water over de Nieuwendijk en de Warmoesstraat.

Om te kunnen berekenen hoe hoog de dijken moesten worden vond Hudde het Amsterdams Peil uit, daarvoor nam hij de gemiddelde hoogte van de vloed in de zomer. Dat Amsterdams Peil, werd het NAP, dat tegenwoordig de standaard voor waterhoogte is in heel Nederland en ook Duitsland.

Veilige dijken moesten volgens Hudde 9 voet en 5 duim, ofwel 2 meter 68 boven het Amsterdams Peil zijn. Om dat te kunnen zien liet hij op een aantal plekken speciale peilstenen plaatsen in sluizen en onder bruggen. Op die stenen stond precies op de veilige hoogte een streep met de tekst: ZEE DYKS HOOGHTE, ZYNDE NEGEN VOET VYF DUYM BOVEN STADTSPEYL. In de Eenhoornsluis in de Haarlemmerstraat zit nog zo'n Huddesteen

Om het water uit de Amstel onder controle te brengen gaf Hudde opdracht om de Amstelsluizen te bouwen. Die sluizen voor Carré liggen er nog steeds. Door al die afsluitingen liep het grachtenwater niet meer voldoende door en begon verschrikkelijk te stinken. Johannes Hudde bedacht een plan om met molens voor extra doorspoeling te zorgen. maar het krenterige stadsbestuur wou slechts een enkele molen betalen. En dat werkte niet voldoende, de grachten bleven stinken.