LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Schreierstoren

Prins Hendrikkade 94

de Schreierstoren, Cornelis Anthonisz 1532-1555
de Schreierstoren, Cornelis Anthonisz 1532-1555staatsmuseum Berlin

De Schreierstoren is het bewaard gebleven onderdeel van de verdedigingsmuur die eens om Amsterdam lag. Hier bij de Schreierstoren eindigde de muur in het IJ. Landinwaarts liep de muur naar de Nieuwmarkt, waar toen de Sint Antoniespoort stond, die poort is nu onderdeel van de Waag.

Toen in 1481 werd begonnen met het bouwen van de stadsmuur moesten alle Amsterdammers helpen. Bewoners groeven de geulen uit, hielpen met heien, leverden bakstenen en doneerden geld. Ook de Schreierstoren, op de Schreiershoek aan het IJ, werd zo door Amsterdammers gebouwd.

De Schreierstoren is opgetrokken uit bakstenen en heeft een ronde buitenkant, gericht naar het IJ. De stadskant bestaat uit een rechte muur. Bovenop staken kantelen uit, waartussen Amsterdammers gemakkelijk projectielen konden afvuren op aanvallers.

Toen in 1532 de kade bij de toren werd aangelegd kwam de toren lager te liggen, gedeeltelijk onder straatniveau. Daarom werd besloten om boven de kantelen een opbouw te maken. Zo stak de verdedigingstoren weer ver boven de rest uit. Vlak daarna moet Cornelis Anthonisz de toren getekend hebben in zijn schetsboek.

Vanaf de bakstenen toren had men een perfect en weids uitzicht over het IJ. Vijandelijke schepen werden makkelijk gespot en konden zo nodig snel onder vuur worden genomen. De toren is maar een eeuw in gebruik gebleven als verdedigingstoren, in 1585 werd de stad uitgebreid in oostelijke richting en kwam de Schreierstoren binnen de stad te liggen.

Bron: Amsterdam.nl

de Schreierstoren, Jacob Vlaming, 1769
de Schreierstoren, Jacob Vlaming, 1769beeldbank
de Schreierstoren in de 19e eeuw, Willem Koekkoek
de Schreierstoren in de 19e eeuw, Willem Koekkoekpublic domain
de Schreierstoren, eerste helft 19e eeuw
de Schreierstoren, eerste helft 19e eeuwrijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.