LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

chirurgijnsgilde

Nieuwmarkt

de werkplaats van de Chirurgijnsgilde, Abraham Zeeman, 1731
de werkplaats van de Chirurgijnsgilde, Abraham Zeeman, 1731rijksmuseum

Hier in de Waag kwam vanaf 1611 het chirurgijnsgilde bij elkaar. Lidmaatschap was verplicht voor wie zich met geneeskunde wilde bezighouden. Om chirurgijn te worden moest je als leerjongen en later als knecht in de leer bij een meester.

Bij de meesterproef moest de leerling laten zien dat hij anatomische kennis had, chirurgische vaardigheden had en zijn eigen gereedschap kon maken. Een chirurgijn trok tanden en kiezen, knipte en schoor, zette beenbreuken, deed schedelboringen of amputeerde. Inwendige operaties werden overgelaten aan rondtrekkende operateurs.

De leden van het Chirurgijnsgilde konden hier terecht voor wekelijkse theoretische lessen en waren welkom bij de Anatomische lessen die hier werden georganiseerd. Ook was er een gemeenschappelijke tuin met medische planten, de Hortus Medicus.

Het Amsterdamse chirurgijnsgilde werd bestuurd door zes ‘overlieden’. Elk jaar in september moesten twee van de zes overlieden aftreden, maar dat kon niet voorkomen dat het chirurgijnsgilde een beruchte slangenkuil was met onderlinge ruzies, scheldpartijen, dronkenschap en ook corruptie. Pas in 1731 kwam daar verbetering in na een corruptieaffaire.

Bron: Luuc Kooijmans

lidmaatschapspenning om de Hortus in te mogen, 1725
lidmaatschapspenning om de Hortus in te mogen, 1725wiki
de werkplaats van de Chirurgijnsgilde te Amsterdam, ca. 1725-1730
de werkplaats van de Chirurgijnsgilde te Amsterdam, ca. 1725-1730rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.