LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Leendert Pieter de Neufville en de eerste internationale financiële crisis

Herengracht 70

spotprent op de bankencrisis van 1763, Caspar Philips
spotprent op de bankencrisis van 1763, Caspar Philipsrijksmuseum

Op 3 augustus 1763 ging Leendert Pieter de Neufville failliet. Hij trok tientallen handelshuizen in de Republiek, Duitsland en de rest van Europa mee in zijn val. In Amsterdam was geen krediet meer te krijgen en een groot deel van de handel kwam stil te liggen. Uiteindelijk kostte het maanden om het financiële systeem van Europa weer aan de gang te krijgen.

Leendert Pieter de Neufville begon als succesvol stoffenhandelaar. Vanaf 1751 nam hij het bankiershuis van zijn vader over. Dat ging aanvankelijk erg goed, tijdens de zevenjarige oorlog werd De Neufville schatrijk.

In heel Europa was een tekort aan muntgeld en daarom werd er veel betaald met wisselbrieven, een soort van schuldverklaring. De handel in deze wisselbrieven was erg lucratief voor bankiers als De Neufville.

Dalende prijzen, lagere effectenkoersen en eigenaren die hun geld wilden zien zorgden na de oorlog voor een crisis. Al snel kon Leendert Pieter de Neufville niet meer aan zijn verplichtingen voldoen.

De Neufville had veel contracten uitstaan met handelaren in Hamburg, Berlijn en Stockholm, ook daar kwamen bedrijven in de problemen. Alleen al in Hamburg waren er meer dan 90 faillissementen.

De schuldencrisis van De Neufville leidde tot strenge regels voor wisselbrieven. De Amsterdamse Wisselbank speelde een belangrijke rol bij het herstel van het financiële systeem. De Wisselbank handelde zoals wij nu normaal vinden van een centrale bank. Daarmee legde de bankencrisis de basis voor de moderne centrale bank.

Bron: wiki

spotprent uit 1763, handelaren worden verdreven van de beurs
spotprent uit 1763, handelaren worden verdreven van de beursrijksmuseum
visitekaartje van stoffenhandelaar de Neufville, Jacob Houbraken
visitekaartje van stoffenhandelaar de Neufville, Jacob Houbrakenbeeldbank

Gegevens van 7 november 2026.