LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Agnes Block

Herengracht 164

Agnes Block in haar tuin, Jan Weenix, 1694
Agnes Block in haar tuin, Jan Weenix, 1694Amsterdam Museum

Agnes Block was de eerste in Europa die er in slaagde om een ananas te kweken. Dat klinkt niet bijzonder maar dat was het wel. Columbus had ananas meegenomen uit Amerika en sinds die tijd was de vrucht het symbool van de nieuwe wereld.

En sinds die tijd werd geprobeerd om ananas in Europa te kweken. Tevergeefs, totdat de verwarmde kassen opkwamen in de 17e eeuw. Er ontstond een felle concurrentiestrijd tussen verschillende hortussen om als eerste ananas te kweken. Dat werd geprobeerd in Engeland, Holland en Versailles maar het was uiteindelijk amateur-botanicus Agnes Block die het als eerste lukte.

Agnes was trots op haar tuin en haar ananas en ze liet zich schilderen met de ananas en ook liet ze een zilveren munt maken met haar zelf en de ananas erop. Op het schilderij van Jan Weenix staat Agnes met haar man Sybrand de Flines en twee onbekende kinderen, zelf had ze geen kinderen. De ananas staat uiterst links.

Het schilderij is gemaakt op haar buiten De Vijverhof, bij Loenen aan de Vecht. Ze verbleef daar een groot deel van het jaar en wijdde zich aan de botanie en was steeds minder in haar huis hier aan de Herengracht.

Op de buitenplaats had ze een tropische kas waar ze behalve de ananas ook andere exotische gewassen als cactussen, aloë en citrusboompjes kweekte. Agnes Block gaf opdrachten aan verschillende kunstenaars, waaronder Maria Sybilla Merian om de door haar gekweekte planten en bloemen vast te leggen in schilderingen.

Agnes Block had een bijzondere band met Joost van den Vondel. Jarenlang aten ze elke vrijdagmiddag samen. Ze hadden een sterke band en hij schreef een aantal gedichten voor haar. Vondel stierf arm, maar liet toch boeken en een portret na aan Agnes Block.

Bron: Huygens Instituut

zilveren munt met Agnes Block en de ananas (rechtsonder)
zilveren munt met Agnes Block en de ananas (rechtsonder)rijksmuseum
Ananas met kakkerlakken, Maria Sibylla Merian, 1701 1705
Ananas met kakkerlakken, Maria Sibylla Merian, 1701 1705RKD
buitenhof Vijverhof aan de Vecht, Daniël Stoopendaal, 1790
buitenhof Vijverhof aan de Vecht, Daniël Stoopendaal, 1790rijksmusem

Gegevens van 7 november 2026.