LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Philips de Flines

Herengracht 164

Philips de Flines, Gerard de Lairesse, 1670 - 1675
Philips de Flines, Gerard de Lairesse, 1670 - 1675RKD

De familie De Flines komt uit de zuidelijke Nederlanden, op de vlucht voor de katholieke inquisitie komen ze naar Amsterdam. Als één van de eersten begint de Guillebert de Flines in 1584 een zijdeweverij in het gebouw van het voormalige Cellebroedersklooster. Het brengt de familie grote rijkdom. Een eeuw later zijn zijn nakomelingen zo rijk dat ze luxueuze stadspaleizen laten bouwen.

Philips de Flines maakt in 1675 van Herengracht 164, het huis Messina, een kunstschat. Ruim 100 schilderijen en meer dan 1000 prenten bracht hij bij elkaar, daaronder werk van Rembrandt, Titiaan en Michelangelo.

Het huis zelf werd ook een kunstwerk, zo ontworpen de de kunst het best uitkwam met gestuukte wanden, marmeren lambrisering, en vijf zeer grote grisailles van Gerard de Lairesse. Die grisailles, schilderijen waarin alles met grijstinten wordt afgebeeld, hangen nu in het Rijksmuseum.

Philips de Flines heeft zich laten tekenen en schilderen door Gerard de Lairesse. Steeds is hij te zien in zijn kunstkamer, tussen zijn kunstwerken en beeldhouwwerk. Op de prent hangt aan de muur een kaart van de stad Rome, om te laten zien dat De Flines geïnspireerd was door Italiaanse kunst. Hij is gekleed in een Japanse rok, een kamerjas, en kijkt de toeschouwer vol zelfvertrouwen aan. Na de dood van De Flines in 1700 werd de hele collectie geveild.

Bron: Amsterdamse Grachten

Philips de Flines (waarschijnlijk), Wallerant Vaillant
Philips de Flines (waarschijnlijk), Wallerant VaillantRKD
Eén van de grisailles, de Allegorie op de roem, Gerard de Lairesse, 1675-1683
Eén van de grisailles, de Allegorie op de roem, Gerard de Lairesse, 1675-1683Rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.