geheim akkoord met de Amerikaanse opstandelingen

In de zomer van 1778 tekende Engelbert François van Berckel, die hier woonde op Herengracht 497, een geheim verdrag tussen de stad Amsterdam en de Amerikaanse opstandelingen. De opstandelingen vochten op dat moment tegen het Engelse koloniale regime.

Engelbert François van Berckel was pensionaris van Amsterdam en de rechterhand van burgemeester Egbert de Vrij Temminck. De burgemeester en de pensionaris waren anti-Engels en hadden veel sympathie voor de Amerikaanse zaak. Bovenal zagen ze veel kansen voor de handel vanuit Amsterdam.

Eerder dat jaar had Frankrijk al een verdrag gesloten met de Amerikanen. William Lee was daarvoor in Europa als vertegenwoordiger van het Continentaal Congres, hij had ook een aantal ontmoetingen met pensionaris Van Berckel.

Zij kwamen overeen dat Amerikaanse schepen vrije toegang zouden krijgen tot Amsterdamse havens, dat er gehandeld zou worden in wapens, munitie en koloniale goederen en de belofte dat Amsterdam de Verenigde Staten zou erkennen zodra ze onafhankelijk waren geworden van Engeland. Het verdrag moest geheim blijven omdat de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden officieel neutraal was en de VS nog niet had erkend.

Twee jaar lang bleef het verdrag geheim en gingen Amsterdamse koopmannen door met geheime wapenleveranties aan de opstandelingen.Tot in 1780 de Britse marine een Nederlandse schip in beslag nam bij Sint-Eustatius. Aan boord vond men documenten, waaronder het geheime conceptverdrag van Van Berckel en Lee. Voor de Engelsen was dit als bewijs dat de Republiek, en vooral Amsterdam, de rebellen steunde. Het incident was een directe aanleiding voor het uitbreken van de Vierde Engels-Nederlandse Oorlog. Engelbert François van Berckel werd korte tijd ontslagen als pensionaris, maar is later in ere hersteld.