LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Officieren van wijk V onder leiding van kaptein Cornelis de Graeff en luitenant Hendrick Lauwrensz

Herengracht 216

Officieren van wijk V onder leiding van kapitein Cornelis de Graeff en luitenant Hendrick Lauwrensz, Jacob Backer, 1642
Officieren van wijk V onder leiding van kapitein Cornelis de Graeff en luitenant Hendrick Lauwrensz, Jacob Backer, 1642rijksmuseum

Dit schuttersstuk is gemaakt voor de Groote Sael van de Kloveniersdoelen. Het kwam te hangen aan de lange wand samen met Nicolaes Eliasz Pickenoys portret van de schutters van wijk IV en de Nachtwacht van Rembrandt. De drie doeken waren de grootste schuttersstukken ooit vervaardigd en waarschijnlijk de grootste schilderijen in Amsterdam op dat moment.

Backer wist dat zijn schilderij aan de rechterkant in de Groote Sael zou komen te hangen en heeft daar rekening mee gehouden. Het schilderij is zo opgebouwd dat de zaal afsluit aan de rechterkant door meer de hoogte in te gaan. De blik van de kijker wordt daardoor naar links gestuurd waar de belangrijkste persoon zit; kapitein Cornelis de Graeff

De door Backer geschilderde mannen zijn de schutters uit district V, het gebied ten zuiden van het IJ, tussen het Damrak en de Singel. Jacob Backer woonde zelf ook in die wijk, op de Nieuwendijk. Cornelis de Graeff werd in 1638 benoemd tot kapitein van de compagnie. Naast De Graeff zit luitenant Hendrick Lauwrensz, zijn rechterhand houdt hij tegen zijn hart, een veelgebruikt gebaar dat trouw uitdrukt.

Het schuttersstuk is begin 18e eeuw overgebracht naar het Stadhuis op de Dam. Het hing daar in de Kleine Krijgsraadkamer, net als de Nachtwacht. En het schilderij van Backer is ook ingekort, net als de Nachtwacht om in die zaal te passen.

Bron: Rijksmuseum

Cornelis de Graeff en Hendrick Laurensz
Cornelis de Graeff en Hendrick Laurenszrijksmuseum
kopie van het schuttersstuk, de kopie is gemaakt voordat er een stuk werd afgesneden.
kopie van het schuttersstuk, de kopie is gemaakt voordat er een stuk werd afgesneden.RKD

Gegevens van 7 november 2026.