LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

café 't Mandje

Zeedijk 63

portret van Bep van Beeren achter het raam van haar café. De foto is van net voor de heropening in 2008
portret van Bep van Beeren achter het raam van haar café. De foto is van net voor de heropening in 2008beeldbank, Martin Alberts

café 't Mandje was één van de eerste plekken waar homo's en lesbiennes openlijk voor hun geaardheid konden uitkomen. In 1927 nam Bet van Beeren op 25-jarige leeftijd het café over van haar oom. Zelf noemde ze het café "In ’t Mandje", omdat haar moeder elke dag eten kwam brengen in een mandje.

Bet was een legendarische uitbaatster. In een leren jas scheurde ze op de motor door de stad, soms met een nieuwe verovering achterop. In ‘t Mandje hoefden homosexuele mannen en lesbische vrouwen hun geaardheid niet te verbergen, maar zoenen mocht niet van Bet, er waren zedenwetten en de drankvergunning kon gevaar lopen.

Het café was geen danslokaal, er stond een biljart midden in de zaak. Alleen op Koninginnedag (toentertijd op 30 april) mocht alles, dus óók dansen in een café zonder dansvergunning en werd bij Bet van Beeren het biljart uit elkaar gehaald en werd er dus gedanst door mannen met mannen en vrouwen met vrouwen.

Als in de jaren vijftig gasten ‘t Mandje binnenkwamen die door Bet niet werden vertrouwd om dat ze wel eens anti-homo konden zijn of agent van de zedenpolitie, deed ze altijd een lichtje aan in een porseleinen uiltje dat achter de bar stond om bezoekers te waarschuwen. De uitdrukking “een uil” voor heteroseksueel is daarvan afkomstig.

Bet werd ook wel de "Koningin van de Zeedijk" genoemd. Ze overleed op 16 juli 1967 op 65-jarige leeftijd en ze werd opgebaard op het biljart in het café. Daarna heeft haar zuster Greet de zaak nog voortgezet tot ze in 1983 de deuren moest sluiten wegens de overlast van de heroïnehandel voor de deur op de Zeedijk. Het interieur bleef vervolgens gedurende 25 jaar onaangeroerd. Alleen tijdens de Gay Games in 1998 was het café één week lang weer even open. Sinds 2008 is 't Mandje weer open.

Bron: café 't Mandje

interieur van het Mandje voor de heropening
interieur van het Mandje voor de heropeningbeeldbank, Martin Alberts
t Mandje in 1985 met Bep van Beeren uit het raam
t Mandje in 1985 met Bep van Beeren uit het raambeeldbank stadsarchief
de gevelsteen boven de deur, ter ere van het 50-jarige bestaan in 1977
de gevelsteen boven de deur, ter ere van het 50-jarige bestaan in 1977wiki

Gegevens van 7 november 2026.