LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Dirck Wuytiers stiekum katholiek

Herengracht 330

huispriester Joannes Wuytiers, Theodor Matham
huispriester Joannes Wuytiers, Theodor Mathamrijksmuseum

Begin 17e eeuw hebben de katholieken het niet makkelijk in Amsterdam, de protestante Republiek is in oorlog met de katholieke vijand Spanje en dat merken de katholieken in de stad. Eén van hen, Dirck Wuytiers koopt hier in 1621 samen met zijn familie het halve huizenblok.

Broer Jan Wuytiers komt op nummer 330 te wonen. Zijn huis ziet er aan de straatkant maar smal uit met een breedte van drie en een halve meter. Maar eigenlijk is het de ingang van de schuilkerk in de binnentuinen.

Jan is in 1619 in het geheim tot priester gewijd, hij heet nu Joannes. Als priester bedient hij alleen zijn eigen familie in zijn huiskapel. Toch blijft niet geheim dat de familie katholiek is geworden.

Dirck heeft allerlei officiële functies waaronder kapitein van de schutterij. In 1626 weigeren een aantal schutters om nog langer onder Dirck Wuytiers te dienen. Ze dwingen hem om te verhuizen zodat hij niet meer in de wijk van de schutterij woont en zijn kapiteinschap verliest.

De Wuytiers doen hun best om hun geloof te verbergen. Ze zijn onderdeel van de stadselite en in de jaren 20 van de 17e eeuw kun je dan eigenlijk geen katholiek zijn. Pas later in de eeuw komt er meer geloofsvrijheid. Katholieken mogen dan hun geloof belijden zolang dat maar niet in het openbaar gebeurt. Als Dirck Wuytiers sterft in 1658 zijn er tientallen katholieke schuilkerken in de stad.

Bron: ons amsterdam

het praalbed van Joannes Wuytiers, Theodor Matham
het praalbed van Joannes Wuytiers, Theodor Mathamrijksmuseum
Christus als man van smarten, atelier van Maarten van Heemskerck, 1545-1550, schilderij uit het bezit van de familie Wuytiers
Christus als man van smarten, atelier van Maarten van Heemskerck, 1545-1550, schilderij uit het bezit van de familie Wuytiersrijksmuseum
de regenten van de Gasthuizen, Cornelis van der Voort, 1617
de regenten van de Gasthuizen, Cornelis van der Voort, 1617Amsterdam Museum
Dirck Wuytiers op het schuttersstuk van Van der Voort
Dirck Wuytiers op het schuttersstuk van Van der VoortAmsterdam Museum
Dans om het Gouden Kalf, Lucas van Leyden, 1530, uit de schuilkerk van Joannes Wuytiers
Dans om het Gouden Kalf, Lucas van Leyden, 1530, uit de schuilkerk van Joannes Wuytiersrijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.