LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Hugo de Groot

Herengracht 376

Hugo de Groot in 1631, Michiel van Mierevelt
Hugo de Groot in 1631, Michiel van Miereveltwiki

In december 1631 zat Hugo de Groot hier enkele maanden ondergedoken in Huis Het Witte Paard op de Herengracht 376. De beroemde jurist en theoloog woonde hier bij zijn vriend Joost Brasser. Brasser was net als Hugo de Groot remonstrant.

Hugo De Groot was in 1618 tot levenslang veroordeeld voor hoogverraad, drie jaar had hij vastgezeten in Slot Loevestein, waar hij in 1621 ontsnapte in een boekenkist. Sindsdien was hij voortvluchtig en had hij vooral in Frankrijk gezeten.

Maar de tijden waren veranderd in 1631. Hugo de Groot genoot bescherming van de koningen van Frankrijk en Zweden, ook al bleven stadhouder Frederik Hendrik en een aantal Hollandse steden de arrestatie van Hugo de Groot eisen.

In Amsterdam liep De Groot weinig gevaar, de stad had graag gezien dat Hugo de Groot eerherstel had gekregen. Dan had hij mogelijk hoogleraar kunnen worden op het net opgericht Atheneum Illustre. De Groot gebruikte in Amsterdam de schuilnaam Van der Linde en liet zijn post bezorgen bij hoogleraar Vossius en zijn komst bleef niet geheim.

Na een paar maanden waagde Hugo de Groot zich ook weer buiten, hij ging uit eten of naar de remonstrantse kerk met vrienden. Door zijn juridisch wetenschappelijk werk was Hugo de Groot inmiddels wereldwijd bekend en als hij zich op straat begaf zorgde dat voor een toeloop van Amsterdammers die hun steun betuigden. Vondel en Hooft schreven lofdichten op de wetenschapper.

Hugo de Groot had gehoopt om rehabilitatie te krijgen door weer naar Nederland terug te komen. Maar de Staten van Holland en stadhouder Frederik Hendrik waren daar niet toe bereid. En vergiffenis vragen was voor Hugo de Groot geen optie, hij vond dat hij helemaal niets fout had gedaan. De Haagse machthebbers lieten weten dat De Groot het land moest verlaten wilde hij niet weer opgepakt worden. Op 17 april 1632 vertrok Hugo de Groot uit het huis van Joost Brasser naar Hamburg. Hij zou nooit meer naar Nederland terugkeren.

Bron: Amsterdamse grachten

Joost Brasser, Gerard van Honthorst, 1622
Joost Brasser, Gerard van Honthorst, 1622pubhist

Gegevens van 7 november 2026.