Verhaal
Jan Adriaansz Leeghwater blijft 45 minuten onder water
Herengracht
Deze afbeelding is momenteel niet beschikbaar. De tekst en bronvermelding blijven hieronder staan.

September 1606, hier komt de Boerenwetering uit in het Singelgracht. De Herengracht bestaat nog niet en de stad houdt op bij het Koningsplein, waar de Heiligewegspoort staat. Tijdens de kermis van dat jaar doet Jan Adriaansz Leeghwater hier het onmogelijke, hij gaat 45 minuten onder water met een onbekend toestel en komt er ongeschonden weer uit. De Amsterdammers weten niet wat ze zien.
Hoogstwaarschijnlijk gebruikte Leeghwater een soort van duikklok voor zijn demonstratie, hij experimenteerde met doormidden gesneden kuipen waar, onder water, lucht in bleef zitten. Zeker is niet hoe Leeghwater drie kwartier onder water kon blijven, er zijn geen tekeningen bekend.
Een jaar eerder had hij tussen Den Haag en Delft ook al eenzelfde demonstratie gegeven voor Prins Maurits. Die had hem vervolgens octrooi gegeven op een apparaat dat 'waterconste' werd genoemd. In het octrooi werd het apparaat niet beschreven, maar wel dat men er berichten en brieven onder water mee kon vervoeren. Waarschijnlijk werd het apparaat als een militair geheim gezien.
Een dorpsgenoot van Leeghwater vertelde in Amsterdam over de waterconste en zo ontstond het plan voor de demonstratie op de Amsterdamse kermis. Op de kant stonden staan honderden mensen. Onder water zingt Leeghwater psalmen, maakt muziek, eet een peertje en schrijft wat op een papier. De massa op de kant vindt het een groot succes en geeft gul.
Voor Leeghwater is het vooral belangrijk om zijn naam te vestigen als wetenschapper en deskundige. Het verhaal van de waterconste is bewaard gebleven omdat Jan Adriaansz Leeghwater het opschreef in zijn boek Haarlemmermeerboek.
Bron: Ons Amsterdam
Deze afbeelding is momenteel niet beschikbaar. De tekst en bronvermelding blijven hieronder staan.

Gegevens van 7 november 2026.