LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Creejans van Winter en haar kunstcollectie

Herengracht 440

Creejans van Winter, Alexandre Jean Dubois-Drahonet, 1824
Creejans van Winter, Alexandre Jean Dubois-Drahonet, 1824wiki

Herengracht 440 is een soort van museum begin 19e eeuw. Het huis hangt vol met belangrijke Nederlandse en Vlaamse meesters. Creejans van Winter woont dan hier, de erfgename van een deel van de collectie Van Winter. Ze heeft die collectie uitgebreid met een groot aantal belangrijke aankopen.

De verdeling van de collectie van haar vader was niet makkelijk geweest. De collectie wordt met haar zus Annewies gedeeld. Annewies krijgt onder andere Marten en Oopjen van Rembrandt, het Straatje van Vermeer gaat naar Creejans. Creejans koopt daar zelf nog een Vermeer bij: het Melkmeisje. Ze koopt ook Vlaams werk, bijvoorbeeld Noli me tangere van Peter Paul Rubens voor 4950 gulden. Uiteindelijk bezit Creejans 175 schilderijen, 100 daarvan heeft ze van haar vader geërfd.

De collectie Van Winter trekt bezoekers uit binnen- en buitenland. Zo bezoekt de Russische tsaar Alexander in 1814 het huis van Van Winter, om de collectie te bekijken. In de Hermitage te Sint Petersburg hangen nog steeds twee schilderijtjes van Jan ten Compe die Alexander bij die gelegenheid cadeau kreeg.

In 1822 trouwt Creejans met Hendrik Six. Ze is dan 37 jaar en haar familie vindt het de hoogste tijd dat ze trouwt. Hendrik trekt bij haar in. Voor Creejans betekent het huwelijk een einde aan een groot deel van haar vrijheid. Als getrouwde vrouw is ze handelingsonbekwaam en kan geen schilderijen meer kopen.

Hendrik Six geldt als de grondlegger van de collectie Six, maar het lijkt wel zeker dat Creejans de drijvende kracht was. Zij had de kennis en de adviseurs voor topaankopen. In 1835 verhuizen Hendrik en Creejans naar de Herengracht 517.

Bron: Theo Bakker

het Melkmeisje, Johannes Vermeer, 1660
het Melkmeisje, Johannes Vermeer, 1660rijksmuseum
Noli me Tangere, (atelier van ) Peter Paul Rubens, 1615 - 1618
Noli me Tangere, (atelier van ) Peter Paul Rubens, 1615 - 1618rijksmuseum

Gegevens van 7 november 2026.