LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Huis met de Moortjes

Herengracht 514

de teruggevonden beelden in 1927
de teruggevonden beelden in 1927beeldbank

Het Huis met de Moortjes werd rond 1680 gebouwd voor Nicolaes van Waveren. Die liet waarschijnlijk ook de beelden van de twee zwarten, toen nog met witte kleding en tulband, aanbrengen in zijn gevel. Het waren niet zomaar gevelstenen, maar sculpturen van marmer en zwart albast. Waarom Nicolaes van Waveren de beelden liet plaatsen is onbekend.

De beelden kregen een extra betekenis toen de schoonzoon van Van Waveren hier kwam wonen. Hendrik van Hoorn was zakenman, suikerraffinadeur en actief in slavenkolonie Berbice.

Van 1710 tot 1720 was Hendrik was directeur van de Societeit van Berbice, tegenwoordig in Guyana het buurland van Suriname. De plantages in Berbice waren berucht vanwege het moordende klimaat. De slaafgemaakten hadden er het extreem zwaar en stierven snel. In 1763, ruim na de tijd Van Hoorn, leidde dat tot de grootste slavenopstand ooit.

In 1877 werden de twee hoofden uit de gevel verwijderd. Bijna vijftig jaar later doken de beelden weer op in een kelder en in 1927 kregen ze hun oude plek boven de deur terug. Ze werden toen gezien als herinnering aan Amsterdams glorieuze verleden.

De Franse schrijver Albert Camus liet de hoofdpersoon in zijn roman De val uit 1956 denken dat de hoofden in de gevel waren geplaatst door een trotse slavenhandelaar. Dat de beelden verwezen de slavenhandel vond ook de faculteit Godgeleerdheid van de Universiteit van Amsterdam, die in de jaren zeventig in het pand zat. De beelden mochten niet meer zichtbaar zijn en er werden grijze kistjes over de hoofden geplaatst. Tegenwoordig zijn de zwarte hoofden aan Herengracht 514 weer gewoon te zien.

Bron: Mariëlle Hageman

de moren afgedekt met kistjes
de moren afgedekt met kistjesRKD

Gegevens van 7 november 2026.