LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

museum Vrolik

Amstel 218

Gerardus Vrolik, Charles Howard Hodges
Gerardus Vrolik, Charles Howard Hodgeswiki

Gerardus Vrolik was hoogleraar aan het Athenaeum Illustre en gaf daar onder andere anatomie. Hier in zijn herenhuis aan de Amstel verzamelde hij dieren die geprepareerd in alcohol werden bewaard, menselijke schedels en dierenskeletten. De collectie groeide al snel uit tot een privémuseum: het Museum Vrolikianum.

Vrolik gebruikte zijn museum voor onderzoek en om les te geven aan studenten. In de tijd van Vrolik was het gebruikelijk dat een hoogleraar een deel van de lessen thuis gaf, in dit geval dus in het Museum Vrolikianum.

Het bekendste skelet was van de leeuw uit de menagerie van Lodewijk Napoleon. Lodewijk Napoleon had zijn dieren ondergebracht in de Hortus toen hij van 1806 tot 1810 koning van Nederland was. Toen de leeuw het loodje legde, mocht de hoogleraar het lichaam ontleden en het skelet voor zijn eigen verzameling prepareren.

Zoon Willem zou het museum verder uitbreiden, net als zijn vader was hij hoogleraar Anatomie. Willem had vooral belangstelling voor menselijke afwijkingen. Hij verzamelde skeletten van mensen met bochels, dwerggroei en kromme rugwervels. Ook had hij een groot aantal embryo's op sterk water. De verzameling van vader en zoon Vrolik groeide uit tot een internationaal vermaarde wetenschappelijke collectie.

Na de dood van Willem wilde zijn weduwe de verzameling laten veilen. Een groep Amsterdamse wetenschappers verzamelde geld in om dat te voorkomen. Museum Vrolik bestaat nog steeds en is nu onderdeel van het AMC.

Bron: Laurens de Rooy

geprepareerde embryo's in museum Vrolik
geprepareerde embryo's in museum Vrolikwiki
Willem Vrolik, Henricus Couwenberg, 1839
Willem Vrolik, Henricus Couwenberg, 1839beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.