LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

Toegangspoort SPES ALTERA VITAE

Zeedijk

"Hoop op een beter leven"
"Hoop op een beter leven"CC BY-SA 4.0, C messier

Een geraamte, een lijk in vergaande staat van ontbinding en nog een extra doodskop met daaronder de woorden 'Hoop op een beter leven' in het Latijn. De macabere toegangspoort van de Sint Olofskapel aan de Zeedijk, in 1620 gemaakt door Hendrick de Keyser.

De poort was oorspronkelijk gemaakt voor het kerkhof van de Westerkerk, maar werd in 1655 verplaatst naar de Sint Olofskapel. De Sint Olofskapel was behalve een kerk ook een begraafplaats waar vele Amsterdammers hun laatste rustplaats kregen. In de kapel zijn zo'n 300 graven die 5 kisten diep de grond in gaan. De graven worden gedurende de eeuwen regelmatig geruimd om plek te bieden aan nieuwe overledenen. Meer vermogenden hebben een familiegraf in de kapel.

Tegen een flinke betaling is het mogelijk om begraven te worden tijdens de zondagse kerkdienst. Er zijn gevallen bekend van flauwvallende kerkgangers door de stank die vrijkomt bij het openen van een familiegraf. Hier komt de uitdrukking rijke stinkerds vandaan. De 1500 doden liggen dicht bij elkaar op een oppervlak van 500 vierkante meter; dit zal een kerkdienst in de kapel er sowieso niet prettiger op hebben gemaakt.

Bron: theo bakker

grafkisten tijdens een opgraving in 1991
grafkisten tijdens een opgraving in 1991Amsterdam Municipal Department for the Preservation and Restoration of Historic Buildings and Sites (bMA)
Sint-Olofskapel met toegangspoort, Abraham Beerstraten, 1650-1665
Sint-Olofskapel met toegangspoort, Abraham Beerstraten, 1650-1665Amsterdam Museum
de Olofskapel in de 2e helft van de 17e eeuw
de Olofskapel in de 2e helft van de 17e eeuwRCE

Gegevens van 7 november 2026.