Felix Meritis

Felix Meritis is bedoeld als een tempel voor de verlichting, na de bouw in 1787 was het jarenlang het culturele en wetenschappelijke middelpunt van de stad. Het genootschap Felix Meritis werd al tien jaar eerder opgericht. Het genootschap groeide hard en al snel was er behoefte aan verenigingsgebouw.

Felix Meritis was zeker niet het enige genootschap, eind 18e eeuw wemelde het van de literaire, kunstzinnige en natuurkundige genootschappen. De verlichting zorgde voor een enorme behoefte aan kennis en geloof in vooruitgang. En vooral kunst en wetenschap stonden in het middelpunt van de belangstelling.

Felix Meritis schreef een wedstrijd uit voor een nieuw verenigingsgebouw. Maar al voordat het winnende ontwerp kon worden uitgevoerd was er behoefte aan een groter gebouw en dus kwam er een nog groter en monumentaler gebouw, het huidige Felix Meritis.

Wie lid wou worden van Felix Meritis moest door een ballotage-procedure. Nieuwe leden moesten op één of andere manier uitmunten in verstand, deugd, kunst of wetenschap, of over andere bijzondere eigenschappen beschikken. En het entreegeld was relatief hoog: 25 gulden.

Felix Meritis groeide al snel uit tot het culturele centrum van Amsterdam. Veel internationale artiesten traden erop zoals Brahms en Schumann. Het genootschap bleef bestaan tot 1888. Felix Meritis werd daarna een drukkerij.

Na de Tweede Wereldoorlog werd Felix Meritis het hoofdkantoor van de communistische CPN, hier werd ook het partijblad De Waarheid gedrukt. In november 1956 braken er rellen uit rondom het pand. Anti-communistische demonstranten bestookten het pand na het neerslaan van de Hongaarse opstand. Ruiten werden ingegooid en met brandende doeken werd geprobeerd om het pand in brand te steken. Vanaf het dak bestookten de communisten de aanvallers en wisten ze een bestorming te voorkomen.