LociAmsterdam, verhaal voor verhaal

Verhaal

groentemarkt op de Prinsengracht

Prinsengracht

de groentemarkt voor zijn deur, Gabriël Metsu, 1660
de groentemarkt voor zijn deur, Gabriël Metsu, 1660louvre

De grootste groentemarkt was vanaf 1669 aan beide zijden van de Prinsengracht, tussen de Egelantiers- en Looiersgracht, ook voor de Westermarkt langs. Van buiten de stad voeren de tuinders hun producten de stad in. Aan de kade losten zij hun groenten en verkochten die op de wal. Vaak aan groenvrouwen, die in opdracht van venters en kleinhandelaren groente opkochten. Zij kregen daar een kleine commissie voor.

De markt was ingedeeld naar plaats van herkomst van de groente. Zo lagen de verkopers uit de Purmer en Beemster tussen Rozenstraat en Rozengracht, daarna kwamen Leidse schuiten tot de Laurierstraat en de Lauriergracht en daarna de schippers uit Hillegom en Lisse.

Veel streken waren maar in enkele producten gespecialiseerd en dus wist je dat je voor kool en rapen naar de Westermarkt moest waar de tuinders uit West-Friesland lagen en voor aardbeien, kruisbessen en kruiden kon je op de Hillegommermarkt terecht bij de Reestraat.

De marktmeesters wezen iedereen 's ochtend hun plek en inden het marktgeld. Dat moest snel want om 10 uur moest de groente gelost en verkocht zijn en moest de kade weer schoon zijn. In de winter hadden ze een uur meer de tijd tot elven.

De drukte op de markt zorgde voor chaotische taferelen op het water en op de kade. Omwonenden klaagden regelmatig over onhoudbare toestanden. In de 19e eeuw verhuisde de markt naar de Marnixkade aan de Singelgracht, in de buurt van de plek die nog altijd de Appeltjesmarkt heet.

Bron: Theo Bakker

de groentemarkt aan de Prinsengracht tussen Beren- en Reestraat, Nicolaas Baur, 1789
de groentemarkt aan de Prinsengracht tussen Beren- en Reestraat, Nicolaas Baur, 1789beeldbank
Gesicht van de Groen-markt, Abraham Schenk, 1715 - 1735
Gesicht van de Groen-markt, Abraham Schenk, 1715 - 1735beeldbank
tussen de Berenstraat en de Reestraat, bij brouwerij; t Rode Hert, Pieter van den Berghe, 1690
tussen de Berenstraat en de Reestraat, bij brouwerij; t Rode Hert, Pieter van den Berghe, 1690beeldbank

Gegevens van 7 november 2026.